سرطان به گروهی از بیماری ها گفته می شود که شامل رشد غیرطبیعی سلول های تغییر یافته با توانایی حمله یا انتشار به سایر قسمت های بدن است.

صرف دخانیات، چاقی، رژیم غذایی نامناسب، عدم فعالیت بدنی، سوء مصرف الکل، پرتو های مضر و آلاینده های محیطی از عوامل ایجاد کننده سرطان به حساب می آیند. در مردان شایع ترین انواع سرطان، ریه، پروستات، روده بزرگ و معده می باشد که در اینجا به سه نوع شناخت سرطان شایع در مردان پرداخته می شود.

علائم سرطان تدریجی و ماهیت عمومی دارند بنابراین غربالگری سرطان از اولویت های کلیدی در بهداشت عمومی است.

سرطان پروستات دومین سرطان جهان و اولین سرطان شایع در ایران است.

عوامل خطر سرطان پروستات

علل ایجاد کننده سرطان پروستات، کاملا شناخته شده نیست؛ اگر چه تعدادی از عوامل، خطر ابتلا به این سرطان را افزایش می دهند.

عوامل خطر سرطان پروستات در مردان عبارتند از:

سن: با افزایش سن، خطر ابتلا بیشتر می شود و اغلب موارد در مردان بالای پنجاه سال تشخیص داده می شوند.

سابقه خانوادگی: وجود سرطان پروستات در برادر یا پدر قبل از سن شصت سالگی، خطر ابتلا را افزایش می دهد. تحقیقات حاکی از افزایش خطر در افراد دارای یک فرد مونث نزدیک در خانواده با سرطان پستان است.

چاقی: مطالعات اخیر، احتمال بین چاقی و سرطان پروستات را نشان می دهند و یک رژیم غذایی متعادل و فعالیت بدنی منظم می تواند خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهد.

 رژیم غذایی: ارتباط بین مصرف مواد غذایی مختلف و سرطان پروستات مورد مطالعه قرار گرفته اند. نتایج این مطالعات نشان می دهند مصرف گوجه فرنگی (عمدتا به صورت پخته) با کاهش خطر سرطان پروستات همراه بوده است. مصرف گوشت قرمز و گوشت های فرآوری شده، همچنین مصرف غذاهای سرخ کردنی و چربی زیاد در رژیم غذایی موجب افزایش خطر سرطان پروستات می باشد.  

مواد شیمیایی: مطالعات نقش احتمالی بروز سرطان پروستات بیشتر در افرادی که در معرض برخی مواد شیمیایی مانند آرسنیک هستند را نشان می دهند.

سرطان معده:سرطان معده چهارمین سرطان جهان و سومین سرطان شایع مردان در ایران است. بیشترین مرگ ناشی از سرطان ها در ایران مربوط به این سرطان است.

عوامل خطر سرطان معده:

سن: با افزایش سن، خطر ابتلا بیشتر می شود و بیشتر در دهه شصت زندگی و بالاتر افراد تشیخص داده می شود.

عفونت با هلیکو باکتر پیلوری: این عفونت یکی از عوامل اصلی سرطان معده است. عفونت طولانی مدت معده با این باکتری ممکن است به  آتروفی و سایر تغییرات پیش سرطانی لایه داخلی معده شود.

اضافه وزن/ چاقی، رژیم غذایی، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان معده و مصرف سیگار از مهم ترین عوامل خطر در ایجاد سرطان معده به حساب می آیند.

 سرطان مثانه

سرطان مثانه، نهمین سرطان دنیا و پنجمین سرطان شایع مردان در ایران است. این سرطان، یکی از پر چالش ترین و گرانترین سرطان ها در تشخیص و درمان است. تشخیص آن عمدتا بر مبنای سیستوسکوپی است که روشی تهاجمی و گران است.

عوامل خطر سرطان مثانه:

دخانیات: مهم ترین عامل خطر برای سرطان مثانه است که تقریبا  50  درصد موارد را تشکیل می هد. خطر این سرطان با طول مدت و شدت استعمال سیگار افزایش می یابد. قرار گرفتن در معرض دود دست دوم تنباکو نیز با افزایش خطر سرطان مثانه همراه است.

 سابقه خانوادگی سرطان مثانه، مواجهات شغلی در محل کار، سابقه خانوادگی سرطان مثانه  و مواجهات شغلی در محل کار  بعنوان عوامل خطر سرطان مثانه  به حساب می آیند./ «عباس مسنن» مسوول واحد آموزش و ارتقای سلامت مرکز بهداشت شهدای والفجر