نتایج مطالعات  نشان می دهد که تقریباً یک ‌سوم زنانی که پیش از بارداری وزن طبیعی داشتند، یک سال پس از زایمان دچار اضافه وزن یا چاقی بوده‌اند. بعد از زایمان تمرکز مادر باید بر تغذیه کافی، دریافت مایعات و نثبیت شیردهی باشد. بعد از آن در صورت مناسب بودن وضعیت مادر و نوزاد از 6 تا 8 هفته بعد از زایمان می توان برنامه مدیریت وزن را شروع کرد.

به نظر می‌رسد در دوران شیردهی مکانیسم‌هایی فعال می‌شوند که استفاده از ذخایر چربی بدن مادر و انتقال مواد مغذی به غدد شیری را تسهیل می‌کنند. با این  وجود، میزان کاهش وزن تا دوازده ماه پس از زایمان، به‌ طور میانگین کمتر از مقداری است که برای بازگشت به وزن پیش از بارداری مورد نیاز است.

برنامه‌های مدیریت وزن پس از زایمان که شامل رژیم غذایی با انرژی کنترل‌شده هستند، مؤثرترین راهکار برای کمک به کاهش وزن محسوب می‌شوند. مادران شیرده می‌توانند با مصرف طیف متنوعی از غذاهای سالم، بدون آن که روند افزایش وزن نوزاد شیر خوارشان مختل شود، کاهش وزن ملایمی را تجربه کنند. در این برنامه غذایی تاکید می شود حداقل یک هزار و 800 کالری در روز برای این که کاهش وزن بر روی میزان شیردهی تاثیر نگذارد دریافت شود.

کاهش کالری باید از طریق کاهش مصرف غذاهای شیرین و پرچرب باشد و غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین D مانند لبنیات کم‌چرب و بدون چربی، میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل و پروتئین در برنامه غذایی گنجانده شود.

کاهش وزن در حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ گرم در هفته برای مادران شیرده مجاز می باشد. مادران باید دقت نمایند تا از کاهش وزن سریع خودداری کنند. کاهش بیش از  ۴۵۰ گرم در هفته در دوران شیردهی ممکن است میزان سموم محیطی موجود در شیر مادر را افزایش دهد. علت این امر سوختن سریع چربی‌هاست که باعث می‌شود سموم ذخیره‌شده در چربی بدن وارد جریان خون و سپس شیر مادر شوند. علاوه بر آن کاهش وزن سریع منجر به کاهش حجم شیر، کمبود ویتامین‌های ضروری، سوء تغذیه و ضعف جسمانی مادر می شود.

به همین دلیل مادران شیرده باید از رژیم های غذایی خودسرانه مانند رژیم غذایی خیلی کم کالری، رزیم غذایی فستینگ و... در این دوران خودداری نمایند./ «الهام کاووسی» مسوول واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت شهدای والفجر