به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت شهدای والفجر، دکتر «علیرضا شریعتی» با اشاره به اهمیت پیشگیری از خودکشی در جمعیت عمومی، به تحلیلی از وضعیت خودکشی در کلان شهر شیراز، ایران و جهان و راه‌های پیشگیرانه از این اقدام پرداخت.

او ضمن بیان این که انجمن بین‌المللی پیشگیری از خودکشی، سالانه شعاری را در روز دهم سپتامبر به مناسبت روز جهانی پیشگیری از خودکشی اعلام می‌کند،‌ گفت: این انجمن به دلیل اهمیت موضوع از سال ۲۰۲۴ تا سال ۲۰۲۶ را به نام «روایت درباره خودکشی را تغییر دهید و درباره خودکشی صحبت کنید» نامگذاری کرده است. علت نامگذاری این شعار برای مدت سه سال پیاپی این است که افراد دارای افکار خودکشی، معمولا از ترس سرزنش دیگران با اطرافیان خود صحبت نمی‌کنند و همین موضوع ممکن است به قیمت دست زدن به خودکشی و پایان عمرشان تمام شود؛ این درحالیست که پژوهش‌ها نشان می‌دهد صحبت درباره غم و غصه‌ها نه تنها باعث تخلیه هیجان شده، بلکه امکان کمک به افراد را فراهم می‌کند.

رئیس مرکز بهداشت شهدای والفجر ادامه داد: اینگونه صحبت کردن موجب آرامش و تسکین درد فرد خواهد شد و اطرافیان متوجه افکار خودکشی او می‌شوند.

دکتر شریعتی صحبت درباره خودکشی را نوعی تابو عنوان کرد و گفت:‌ مردم عموما به شکوه‌های بدنی نسبت به شکوه‌های روانی بهتر توجه می‌کنند. از دید مردم شکوه‌های روانی به منزله غر زدن، آیه یاس خواندن و ضعیف‌النفس بودن تلقی می‌شود. از سوی دیگر بیان آمار و حتی صحبت بین خانواده‌ها نوعی «تابو» است، به این معنی که اگر در خانواده‌ای جوانی دست به خودکشی بزند، خانواده و فامیل علت مرگ او را دلیل دیگری اعلام می‌کنند.

او تصریح کرد: دلایل مختلفی برای خودکشی وجود دارد که بخشی از آن ناشی از مسائل اجتماعی و اقتصادی، بخشی ناشی از مسائل جهانی، تعاملات و نوع دیدگاه مردم به زندگی و به دنبال آن کاهش تاب‌آوری مردم است.

رئیس مرکز بهداشت شهدای والفجر در ادامه به تشریح نشانه‌های خودکشی در افراد پرداخت و افزود: همه افرادی که قصد خودکشی دارند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم آن را اعلام می‌کنند. نشانه‌های خودکشی به چهار دسته نشانه‌های کلامی مستقیم، کلامی غیرمستقیم، موقعیتی و رفتاری تقسیم می‌شود. در نشانه‌های کلامی مستقیم فرد به صورت مستقیم هدف خود را زبان می‌آورد که می‌خواهد خودش را بکشد. در این حالت معمولا اطرافیان فرد تصور دارند، اینگونه افراد به دنبال جلب توجه هستند؛ درحالیکه این باور نادرست است. در نشانه‌های کلامی غیرمستقیم که معمولا تشخیص آن سخت است، فرد از جملاتی مانند اینکه «دیگر نیاز نیست نگران من باشید» استفاده می‌کنند. در نشانه‌های موقعیتی، نیز افراد ممکن است در موقعیتی مانند ورشکستگی اقتصادی، قرار گیرند که آن موقعیت فرد را به سمت خودکشی سوق دهد.

او با اشاره به نشانه‌های رفتاری گفت: افرادی که قصد خودکشی دارند رفتارشان هم بوی خودکشی می‌دهد؛ مانند این که فرد جوانی وصیت‌نامه بنویسد، وصیت‌نامه‌اش را بازنویسی یا اموال و دارایی‌های زندگی‌اش را بذل و بخشش کند. به طور ناگهانی مذهبی یا غیرمذهبی شود.

دکتر شریعتی با تاکید بر این که خودکشی قابل پیشگیری است، اظهار کرد: در صورت مشاهده یکی از نشانه‌های مذکور در اطرافیان، باید تکنیک «بتا»  یا بپرس، ترغیب کن و ارجاع بده اجرا شود به این معنی که در صورت دیدن این نشانه‌ها در یکی از نزدیکان یا دوستانتان در ابتدا با فرد صحبت کنید،‌ در مورد غم و غصه‌های او بپرسید، وقتی دیدید واقعا فرد قصد خودکشی دارد، او را به کمک گرفتن از دیگران ترغیب و به روانشناس ارجاع دهید.

دکتر شریعتی در راستای پیشگیری از خودکشی سامانه‌های تلفنی خدمات مشاوره‌ای را معرفی کرد و گفت: خطوط تلفنی 4030 ،1570،1480 ،1819 و اورژانس اجتماعی 123 از جمله سامانه‌های تلفنی هستند که افراد می‌توانند در صورت وجود مشکل یا مورد مشکوک به قصد خودکشی با آن تماس بگیرند.

دکتر شریعتی در راستای پیشگیری از خودکشی ضمن اشاره به وضعیت فعالیت واحدهای ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی، و روانشناختی، از آمادگی کامل این مجموعه برای پاسخ‌گویی به نیازهای سلامت روان  در مناطق مختلف تحت پوشش خبر داد.در حال حاضر مجموعه‌ای از مراکزخدمات جامع سلامت دولتی و خرید خدمت ، به‌صورت مستمر خدمات بهداشتی مورد نیاز شهروندان را ارائه می‌دهند. این گستره خدمات، امکان دسترسی آسان مردم به مراقبت‌های اولیه سلامت روان  را در نقاط مختلف شهر و روستا فراهم کرده است.

در پایان رئیس مرکز بهداشت شهدای والفجر خاطر نشان کرد: شهروندان عزیز می توانند برای انجام خدمات سلامت روان به مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه های پزشک خانواده خود و همچنین  برای دریافت خدمات تخصصی سلامت روان به مرکز سراج به آدرس؛ بلوار آزادگان –خیابان مریم –نبش کوچه هفت مرکز خدمات جامع سلامت امام مهدی (عج) طبقه سوم مرکز سراج آفتاب شیراز مراجعه نمایند./م.اصل نژاد