نهم مهر ماه، روز جهاني سالمندان:
نشان توانمندي سالمندان،
صداي پويايي و نشاط سالمندان
از آنجا كه جمعيت دنيا هر سال بيش از قبل رو به پيري پيش ميرود، لذا روز اول اكتبر يا نهم مهرماه هر سال از سوي سازمان ملل متحد با هدف تكريم سالمندان و جلب توجه برنامهريزان هر كشور براي رسيدگي بيشتر به اين افراد روز «جهاني سالمندان» عنوان شده است.
نيازهاي جسمي شامل درمان بيماريها و عوارض آنها، توانبخشي و بهرهگيري از تغذيه و تحرك مناسب و نيازهاي روانشناختي از قبيل درمان افسردگي، استرسها، تعلقات به گذشته و تنهايي و نيازهاي اجتماعي از جمله كمكهاي مالي، مسكن و پشتيباني بيمهاي از نيازهاي اصلي افراد سالمند به شمار ميرود.
با توجه به اين كه با افزايش سن، افراد سالمند بيشتر در معرض افزايش فشار و چربي خون، بيماريهاي قلبي- عروقي و بيماريهاي مفصلي قرار ميگيرند، لذا برخورداري از تغذيه مناسب، كامل و متعادل مهمترين عامل در پيشگيري از اين بيماريها در افراد مسن است. سالمندان بايد با افزايش سن خود از مقدار كالري دريافتي از غذاها كم كنند تا از چاقي و عوارض آن پيشگيري شود. نور آفتاب، تحرك و مصرف غذاهاي پركلسيم و پروتئيندار از عوارض عضلاني در سالمندان ميكاهد مصرف غذاهاي حاوي ويتامين، مينرال و آنتي اكسيدان در دوران سالمندي ضروريست تحرك مناسب، بهرهگيري از نور كافي آفتاب و مصرف غذاهاي حاوي كلسيم و پروتئين از تحليل قواي جسمي سالمندان ميكاهد و نيروي دفاعي آنان را در مقابل بيماريهاي عفوني، ريوي و گوارشي افزايش ميدهد. رعايت نظم غذايي به ويژه به موقع خوردن غذا، زود خوابيدن، پرخوري نكردن و مصرف كمتر شيريني جات و غذاهاي شور و پرچرب از عوامل بسيار مهم در تامين كامل سلامت جسمي و روحي سالمندان است.
در حال حاضر از هر ۱۰ نفر يک نفر داراي سن ۶۰ سال و يا بالاتر مي باشد، در سال ۲۰۵۰ يک نفر از هر ۵ نفر ۶۰ سال و يا بالاتر مي باشد و در سال ۲۱۵۰ از هر ۳ نفر يک نفر ۶۰ سال به بالا مي باشد.
جمعيت مسن نيز بخودي خود پير مي شود. پيرترها (۸۰ سال به بالا) داراي رشد جمعيتي سريعتري مي باشند. در حال حاضر اين افراد ۱۱ درصد جمعيت ۶۰ سال به بالا را تشکيل مي دهند که اين ميزان تا سال ۲۰۵۰ به ۱۹ درصد افزايش مي يابد. پيش بيني مي شود که تعداد افراد ۱۰۰ سال به بالا در سال ۱۹۹۹ که تقريباً به ميزان 000/145 نفر بود تا سال ۲۰۵۰ به ۱۵ برابر يعني 000/200/2 نفر افزايش يابد.
اکثريت جمعيت افراد مسن (۵۵ درصد) را زنان تشکيل مي دهند. در ميان پيرترها اين تعداد به ۶۵ درصد مي رسد.
تفاوتهاي قابل توجهي در نواحي مختلف وجود دارد. بطور مثال ۱ نفر از هر ۵ نفر اروپائي ۶۰ سال به بالا مي باشد در حاليکه در افريقا اين نسبت ۱ به ۲۰ مي باشد.
امروزه در بعضي کشورهاي توسعه يافته نسبت افراد مسن تقريبآً ۱ به ۵ مي باشد. طي نيمه اول قرن بيست و يکم اين نسبت ۱ به ۴ و در بعضي کشورها ۱ به ۲ خواهد شد.
اگـر چـه سرعـت سالخوردگـي در کشورهـاي در حـال توسعـه بيشتـر از کشورهـاي توسعـه يافتـه مي باشد، اين کشورها در مقايسه با کشورهاي توسعه يافته زمان کمتري براي تطبيق خود با پيامدهاي سالخوردگي جمعيت دارند.
اکثريت جمعيت پير دنيا (۵۱ درصد) در مناطق شهري زندگي مي کنند. انتظار مي رود که اين ميزان تا سال ۲۰۲۵ به ۶۲ درصد افزايش يابد. گر چه تفاوتهاي زيادي بين کشورهاي توسعه يافته تر با کشورهاي کمتر توسعه يافته وجود دارد. در کشورهاي توسعه يافته ۷۴ درصد افراد سالخورده در مناطق شهري سکونت دارند. در حاليکه در کشورهاي کمتر توسعه يافته که سالخوردگان عمدتاً در روستا زندگي مي کنند، ۳۷ درصد افراد مسن در نواحي شهري ساکن هستند.
در طي نيمه دوم قرن بيستم، ۲۰ سال به متوسط طول عمر افزوده شده که اين مسئله باعث افزايش اميد به زندگي تا سن ۶۶ سالگي مي شود. اگـر چـه تفـاوتهـاي عمـده اي در بيـن کشـورهاي مختلـف جهـان وجـود دارد. در کشورهاي با حداقل توسعه يافتگي مرداني که به سن ۶۰ سال مي رسند مي توانند توقع ۱۴ سال زندگي بيشتر را داشته باشند. اين عدد در زنان ۱۶ سال مي باشد در حاليکه در کشورهاي توسعه يافته تر اميد به زندگي در سن ۶۰ سالگي براي مردان ۱۸ سال و براي زنان ۲۲ سال مي باشد.
تأثير پير شدن جمعيت بطور روزافزوني در نسبت وابستگي افراد مسن مؤثر است. اين نسبت تعداد افراد در سن کار (۶۴-۱۵ ساله) به نسبت افراد مسن تر ۶۵ سال به بالا است که بعنوان يک علامت بار وابستگي روي کارگران بالقوه مي باشد. در بين سالهاي ۲۰۰۰ تا ۲۰۵۰ اين نسبت در کشورهاي بسيار توسعه يافته دو برابر و در کشورهاي کمتر توسعه يافته سه برابر خواهد شد. تأثيرات اجتماعي- اقتصـادي ناشـي از ايـن افـزايـش نسبت بر روي جامعه زمينه اي براي تحقيقات بيشتر مي باشد.
به نقل از پايگاه اطلاع رساني آسايشگاه خيريه كهريزك و صداو سيما 8/7/86
