25 مهرماه، روز جهاني غذا
"تغييرات آب و هوايي و افزايش تقاضاي سوخت هاي زيستي"
سازمان غذا و کشاورزي ملل متحد (فائو) هر سال 16 اکتبر (25 مهر ماه)، روز تأسيس اين سازمان در سال 1945 بر اساس گردهمائي نمايندگان 42 كشور جهان در كانادا، را به عنوان روز جهاني غذا اعلام نموده است.
اهداف اين سازمان را مي توان بشرح زير برشمرد:
- بالابردن سطح تغذيه و استانداردهاي زندگي مردم كشورهاي عضو؛
- بـهـبـود تـوليـد و توزيـع مواد غذائي و فرآورده هاي كشاورزي؛
- بهبود كيفي شرايط زندگي روستائيان در جهان؛
- حفاظت منابع طبيعي و ارتقاء وضع توسعه پايدار.
فعاليتهاي فائو شامل موارد زير است:
- كمك و ارائه توصيه هاي فني به جامعه كشاورزي به نمايندگي از طرف دولتهاي عضو و موسسات مالي؛
- جمع آوري، تحليل و انتشار اطلاعات؛
- ارائه رهنمود به دولتها در برنامه ريزي و سياستگزاريهاي بخش كشاورزي؛
- ايجاد امكانات براي ملاقات بين نمايندگان دولتها و بحث در مورد مسائل كشاورزي و غذا.
بر اساس گزارشهاي سازمان خواروبار و كشاورزي ملل متحد "فائو" هماكنون جمعيت گرسنه 854 ميليون نفر اسـت كـه از ايـن تعـداد 520 ميليون نفر در آسيا، 205 ميليون نفر در آفريقا، 53 ميليون نفر در آمريكاي لاتين، 39 ميليـون نفـر در خـاور نزديـك و آفريقاي شمالي و 9 ميليون نفر در كشورهاي توسعه يافته هستند. متاسفانه 70 درصـد ايـن گرسنگـان در مناطـق روستايي زندگي مي کنند، جايي که بيشترين تلاش هاي کشاورزي صورت مي گيرد تا مزرعه هاي کار و تلاش به ثمر بنشينند.
هـر سـال سازمـان خـواروبـار و کشـاورزي فائـو روز جهاني غذا را با شعار و پيامي جشن مي گيرد، روزي که تعهد ها را ياد آوري کند، ميثاق ها را تکرار کند و توجه همگان را به اهميت تغذيه، سلامت و توسعه جلب کند.
شعار امسال روز جهاني غذا، "تغييرات آب و هوايي و افزايش تقاضاي سوخت هاي زيستي" است. تغييرات آب و هوايي و سوخت هاي فسيلي هم اکنون اولويت اکثر دولت هاي جهان به ويژه کشورهاي فقير جهان هستند به طوري که ميليون ها نفر از کشاورزان خرد جهان و صيادان در بخش شيلات به سياست هاي مربوط به اين دو بخش وابسته اند و اين امر لزوم رسيدگي به اين موضوعات را در روز جهاني غذا افزايش مي دهد.
با افزايش قيمت محصولات كشاورزي، كمكهاي غذايي نيز به شدت كاهش يافته است. طي سالهاي 2000 تا 2006 ميلادي، ميزان كمكهاي غذايي در جهان بيش از 40 درصد كاهش داشته است و اين رقم طي سال 2007 به كمترين ميزان خود از سال 1973 رسيده است. كاهش چشمگير كمكهاي غذايي، نشانگر ناكافي بودن دسترسي به مواد غذايي به علت افزايش قيمت و كاهش سطح واردات است.
برنامه جهاني غذا كه وظيفه سير كردن 73 ميليون نفر در 80 كشور جهان را بر عهده دارد، هشدار داد قادر به عمل به تعهدات خود در قبال اين افراد نخواهد بود. در مارس 2008 ، برنامه جهاني غذا خواستار اختصاص حداقل 500 ميليون دلار از سوي كشورهاي ثروتمند براي تامين غذاي مورد نياز كشورهاي فقير شد. افزايش قيمت مواد غذايي، برنامه جهاني غذا را با شكاف بودجه اي 600 تا 700 ميليون دلاري روبرو كرده است. هزينه اضافي سير كردن 28 ميليون گرسنه در 14 كشور آسيايي بيش از 160 ميليون دلار در سال خواهد بود.
بر اساس اعلام آژانس توسعه بين المللي آمريکا در سال هاي گذشته قيمت هاي جهاني غذا به طور ميانگين 43 درصد افزايش يافته است. عوامل موثر در ايجاد وضعيت کنوني قيمت غذا شامل رشد فزاينده درخواست مصرف کنندگان براي غذا، منابع نفتي و انرژي در چين، هند و ديگر بازارهاي در حال رشد مي باشد. هزينه هاي در حال افزايش انرژي مستقيما باعث افزايش هزينه محصولات کشاورزي، وضعيت نامناسب آب و هوايي نيز به کاهش بازده محصولات و افزايش محصولات با سوخت طبيعي نيز باعث افزايش هزينه غلات مي شوند.
هر اقتصادي براي رشد و توسعه و پيشرفت به حمل و نقل محصولات كشاورزي و مواد غذايي وابسته است. رساندن مواد غذايي و محصولات كشاورزي توليد شده توسط كشاورزان به بازارهاي مصرف، مستلزم صرف هزينه هاي بالاي حمل و نقل است. با توجه به افزايش قيمت نفت، هزينه هاي حمل و نقل نيز به شدت افزايش يافته است.
قيمت مواد غذايي بي شك منجر به گسترش سوء تغذيه مي شود. صندوق فائو نيز اعلام كرد، بيش از 30 درصد جمعيت 20 كشور فقير جهان با خطر سوء تغذيه روبرو هستند. انتقال نسل به نسل فقر تهديد ديگر بحران اخير است. بر اساس گزارش توسعه بانك جهاني، سوء تغذيه در دوران كودكي موجب ايجاد آثار منفي در سلامت و آموزش كودكان خواهد شد. در حال حاضر 150 ميليون نفر از جمعيت گرسنه جهان را كودكان تشكيل ميدهند.
افزايش قيمت مواد غذايي با مساله كمبود منابع پيوند خورده است. تغييرات آب و هوايي و كمبود آب نيز در رشد قيمت مواد غذايي نقش داشته است. تغييرات آب و هوايي به تنهايي موجب رشد 40 تا 170 ميليون نفري افراد دچار سوء تغذيه در جهان خواهد شد. سيل، توفان و سرماي شديد هوا موجب كاهش چشمگير توليد محصولات كشاورزي و در نتيجه كمبود مواد غذايي در كشورهاي در حال توسعه خواهد شد. به عنوان مثال، وقوع سيلاب در دو سال پياپي در لسوتو و سوازيلند موجب كاهش چشمگير توليد محصولات كشاورزي شد. در نيجريه و غنا، كمبود بذر موجب كاهش توليد و افزايش قيمت محصولات كشاورزي شد. در چين، سرماي طاقت فرساي زمستان كه از سال 1951 بي سابقه بوده، موجب از بين رفتن محصولات كشاورزي و سبزيجات در ميليونها هكتار شده است و بيش از 90 ميليون نفر در اين كشور به صورت مستقيم از اين مساله آسيب ديدند. در مغولستان، سرماي شديد تاثيرات منفي زيادي بر صنعت دامپروري داشته است.
كمبـود آب نيـز بـه شدت توليد محصولات كشاورزي را كه نياز به آب زيادي دارد، تحت تاثير قرار داده است. 70 درصد آب مصرفي توسط انسان، براي توليد مواد غذايي صرف مي شود. توليد يك كيلو گرم گندم 1300 ليتر آب نياز دارد. براي توليد يك كيلو گرم گوشت گاو به 15000 ليتر آب نياز دارد. در عين حال تقاضاي آب به شدت در حال افزايش است و بيش از 500 ميليون نفر در سراسر جهان با كمبود آب روبرو هستند. اين رقم تا سال 2050 به بيش از 4 ميليارد نفر خواهد رسيد.
سوختهاي فسيلي فرصت قابل توجهي را براي كشاورزان فقير ايجاد كرده است اما چالشي براي گرسنگان نيز ميباشد زيرا بازارهاي غلات بيشتر در مضيقه هستند و قيمتهاي مواد غذايي نسبت به دهههاي قبل بالاتر رفته است. در زمينهي تغيير آب و هوا، هيأت بينالمللي در زمينهي تغيير آب و هوا پيشبيني ميكند كه در برخي از مناطق محصولات كشاورزي بارانـي تـا سـال 2020 تـا نصـف كاهـش مييابنـد. در آفريقا نيز، سازمان خوراک و كشاورزي (FAO) برآورد ميكند كه 95 درصد از كشاورزي، متكي به باران است. حتي اگر اين برآوردها هم كاملاً واقعيت نداشته باشند، باز هم ممكن است در مناطقي همچون آفريقا كه بيشترين صدمه را از تغيير آب و هوا متحمل خواهد شد و مناطق خشك، خشكتر و مناطق مرطوب، مرطوبتر ميشوند، چالشهاي عظيمي در پيش رو باشد.
روز جهاني غذا را با مصرف درست غذا و جلوگيري از اسراف، پاس داريم و هنگام دور ريختن غذا به فکر گرسنگاني که اين غذا مي توانست آنها را از مرگ نجات دهد، باشيم.
نسخه PDF و)( IWorld Food Day 2008.pdf (107 KB
به نقل از پايگاه اطلاع رساني: خبرگزاري فارس، سلامت نيوز، باشگاه خبرنگاران بين الملل و صدا و سيما 22/7/87
.
