روز جهاني ايدز World AIDS Day 2008

11 آذرماه، روز جهاني ايدز 2008: پيشگامي، توانمندسازي و تحقق بخشي

روز جهاني ايدز (اول دسامبر برابر با ۱1 آذر)، از سال ۱۹۸۸ در نشستي که با شرکت وزراي بهداشت کشورهاي سراسر جهان برگزار شد، به منظور افزايش بودجه‌ها و همچنين افزايش آگاهي، آموزش و مبارزه با تبعيض‌ها انتخاب شد و هر ساله براي اين روز، شعار خاصي نيز در نظر گرفته مي‌شود، هدف عمده از اين کار اين است که به عموم مردم يادآوري شود که HIV از بين نرفته است و هنوز کارهاي زيادي است که بايد انجام شود.

در روز جهاني ايدز مردم لباسهايي مزين به روبان قرمز را بر تن مي‌کنند تا توجه و مراقبت در برابر HIV و ايدز را متذکر شده و به ديگران يادآور شوند که به تعهد و پايبندي و حمايت آنها نياز است. روبان قرمز سمبل جهانـي آگاهي و همبستگي با بيماران مبتلا به HIV و ايدز است و مردم جهان را به نبرد با اين بيماري متحد مي کند. در اوايل سال 1991 سازمان بين المللي "VISUAL AIDS" در نيويورک سمبل جهاني مبارزه با ايدز را براي همبستگي و مدارا با آناني که از سوي مردم مورد تبعيض قرار مي گيرند و مردمي که با HIV و بيماري ايدز دست و پنجه نرم مي کنند، طراحي کرد.

براساس آخرين آمار و اطلاعات سالانه سازمان بهداشت جهاني، زنان 8 برابر مردان در سال در معرض ابتلاي ناگهاني به ويروس HIV قرار دارند كه به‌نظر مي‌رسد، مي‌توان با آموزش‌هاي عمومي و آگاهي‌بخشي از ابتلاي افراد زيادي به بيماري ايدز جلوگيري كرد.

در سال 1979 گزارش‌هاي گوناگوني از آفريقا و ايالت متحده آمريكا مبني بر عفونت‌هاي فرصت طلب و سرطان در افراد به ظاهر سالم ارائه گرديد. در پنجم ژوئن سال 1981 گزارش‌هايي مبني بر مرگ و مير بر اثر اين بيماري گزارش گرديد. با يافتن مواردي در ميان دريافت كنندگان خون و فرآورده‌هاي خوني، مردان بالغ ساكن نواحي مركز آفريقا و نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به ايدز و يا معتاد تزريقي مشخص شد كه عامل عفوني باعث بروز اين سندرم مي‌شود.

در سال 1983 عامل بيماري كشف شد و ويروس نقص سيستم ايمني انسان نام گرفت. عفونت HIV يك عفونت ويروسي بوده كه باعث كاهش عملكرد سيستم ايمني بدن شده و به اين دليل عفونت‌هاي مرگبار و بعضي از انواع سرطان‌ها ظاهر شده و نهايتاً منجر به فوت بيمار مي‌گردد.

از 1990 تا سال 2005 موارد ابتلا به HIV در جهان 4 برابر شد و تا 40 ميليون نفر پيش رفت ولي با ارائه آمارهاي جديد، روند كاهش ايـن بيمـاري مشاهده شد كه پيش‌بيني مي شود اين تعداد در پايان سال 2008 به 33 ميليون نفر برسد. در پايان سال 2010 در روسيه 8-5 ميليون نفر، در چين 15-10 ميليون نفر و در هند 20-15 ميليون نفر به ايدز مبتلا خواهند شد.

براساس برآوردهاي جهاني احتمالا بين 70 تا 80 هزار نفر در ايران به HIV مبتلا هستند كه اگر يك‌پنجم اين تعداد توسط مراكز رسمي ثبت شده باشد نشانه مقابله مؤثر با اين بيماري است.

اولين مورد عفونت HIV در ايران در سال 66، در يك كودك مبتلا به هموفيلي شناسايي شد و متعاقب آن موارد بيماري رو به افزايش گذاشت. تا تاريخ اول مهر 87 مجموعا 18هزار و320 نفر افراد مبتلا به HIV/AIDS يعني افرادي كه ويروس ايدز وارد بدنشان شده در كشور شناسايي شده‌اند كه 7/93 درصد آنان را مردان و 3/6 درصد را زنان تشكيل مي‌دهند. تاكنون هزار و592 نفر مبتلا به بيماري ايدز شناسايي شده و 2800 نفر از كل افراد مبتلا به ويروس HIV/AIDS و مبتلا به بيماري ايدز فوت كرده‌اند. 3/39 درصد از مبتلايان به HIV در گروه سني 25 تا 34 سال قرار دارند كه بالاترين نسبت در بين گروه‌هاي سني را به خود اختصاص مي‌دهند.

از سال 80 تا 86 تعداد مبتلاياني كه رابطه جنسي پرخطر را دليل ابتلا به ايدز عنوان مي‌كردند افزايش داشته است. علل ابتلا به HIV در بين كل مواردي كه از سال 1365 تاكنون در كشور به ثبت رسيده‌اند، به ترتيب تزريق با وسايل مشترك در مصرف كنندگان مواد (69 درصد)، رابطه جنسي (9/7 درصد)،‌ دريافت خون و فراورده‌هاي خوني (3/1 درصد) و انتقال از مادر به كودك (6/0 درصد ) بوده است. همچنين راه انتقال در 2/21 درصد از اين گروه نامشخص اعلام شده است كه در اين مورد احتمال رفتارهاي پرخطر را نبايد از نظر دور داشت.

در مقايسه اين آمار با مواردي كه ابتلا آنان در سال 1387 گزارش شده است، اعتياد تزريقي 8/80 درصد، برقراري روابط جنسي 9/11 درصد و انتقال از مادر مبتلا به كودك 7/0 درصد را تشكيل داده است. در 5/6 درصد از موارد شناسايي شده در سال جاري راه انتقال نامشخص بوده و هيچ مورد جديد ابتلا از راه خون و فرآورده‌هاي خوني گزارش نشده است.

گرچه آموزش و اطلاع رساني در زمينه اچ آي وي و ايدز يكي از استراتژي هاي برنامه كشوري پيشگيري از اچ آي وي و ايدز در كشور است، اما تعيين يك مقطع زماني خاص در سال براي برجسته سازي موضوع و حساس كردن سياستگزاران، مسؤولان و آحاد افراد جامعه به موضوع اچ آي وي و ايدز و همراه كردن آنان براي پيشگيري از ايدز بسيار ضروري است. در ايران اين مقطع زماني خاص همزمان با ساير كشورهاي جهان 11 آذر ماه (اول دسامبر) در نظر گرفته شده است و به عنان "روز جهاني ايدز" در تقويم رسمي كشور گنجانده شده است. نظر به اينكه موضوع ايدز صرفا يك موضوع بهداشتي نبوده و داراي ابعاد اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، امنيتي و غيره مي باشد، به منظور اطلاع رساني مناسب در اين خصوص، تعيين زمان بيشتر از يك روز و تعميم آن به "هفته اطلاع رساني ايدز" از 11 تا 17 آذر ماه مد نظر قرار گرفته است.

دوشنبه	11 آذر	سياستگذاران، مسؤولان و مجريان، "هم پيمان، در برابر گسترش ايدز"، پيشگام شويم، تعهدات را تحقق بخشيم؛
سه شنبه	12 آذر	مبتلايان و آسيب ديدگان، "هم پيمان، در برابر گسترش ايدز"، پيشگام شويم، توانمند كنيم؛
چهار شنبه	13 آذر	كودكان، زنان و مادران، "هم پيمان، در برابر گسترش ايدز"، پيشگام شويم، توانمند كنيم؛
پنج شنبه	14 آذر	پزشكان، پژوهشگران و انديشمندان، "هم پيمان، در برابر گسترش ايدز"، پيشگام شويم، تحقق بخشيم؛
جمعه	15 آذر	روحانيون، طلاب و رهبران مذهبي، "هم پيمان، در برابر گسترش ايدز"، پيشگام شويم، توانمند كنيم؛
شنبه	16 آذر	دانشجويان، دانش آموزان و آحاد جوانان، "هم پيمان، در برابر گسترش ايدز"، پيشگام شويم؛
يكشنبه	17 آذر	خبرنگاران، ورزشكاران و هنرمندان، "هم پيمان، در برابر گسترش ايدز"، پيشگام شويم، توانمند كنيم، تحقق بخشيم.

HIV مخفف "Human Immunodeficiency Virus" به معني "ويروس نقص ايمني انسان" مي‌باشد. ويروس، يك ذره زنده خيلي كوچك است كه مي‌تواند تكثير و پخش شود اما براي زندگي نياز به موجود زنده ديگري دارد. وقتي ويروس، سلولي را آلوده كند شروع به تكثير در داخل آن سلول مي‌كند كه در نهايت منجر به آسيب آن سلول مي‌شود. (سيستم ايمني، گروهي ازسلولها و ارگانها هستند كه بدن را در برابر ويروسها و عفونتها محفاظت مي‌كنند.)

ايدز (AIDS) مخفف Acquired Immune Deficiency Syndrome به معني سندرم نقص ايمني اكتسابي مي‌باشد. وقتي سيستم ايمني آسيب ببيند، نه تنها در برابر ويروس HIV (كه در آغاز به آن صدمه زده) بلكه به نسبت به بقيه عفونتها هم آسيب پذير مي‌شود و ديگر قادر به كشتن ميکربها و ويروسهايي كه قبلاً برايش مشكلي ايجاد نمي‌كردند نيست و لذا با گذشت زمان، افراد آلوده به HIV بيشتر و بيشتر بيمار مي‌شوند و معمولاً سالها پس از آلودگي به يكي از بيماريهاي خاص٬ شديداً مبتلا مي‌شوند و در اين زمان گفته مي‌شود كه آنها به ايدز مبتلا شده‌اند. بنابراين زماني كه فرد آلوده به ويروس HIV براي اولين بار به يك بيماري جدي مبتلا شود و يا وقتي كه تعداد سلولهاي ايمني باقيمانده در بدن او از حد معيني كمتر شود، مبتلا به بيماري ايدز در نظر گرفته مي شود.

ويروس ايدز از طريق تماس‌هاي معمولي مثل دست دادن، در آغوش كشيدن، روبوسي، عطسه، سرفه كردن و استفاده از حمام و دستشويي و استخر عمومي، استفاده از ظروف و وسايل غذاخوري مشترك، لباس، رختخواب و نيش حشرات منتقل نمي‌شود. پس نگران نباشيم و بدانيم كه افراد آلوده و بيمار، نياز به حمايت و همدلي جامعه دارند و آن‌ها را طرد نكنيم.

بـا کاهـش قدرت سيستـم دفاعـي، بـه مـرور زمـان بـدن آماده ابتلا به عفونتها و سرطانهايي مي شود که به طور معمول در مردم عادي ديده نمي شوند، اين بيماريها بصورت بيماريهاي ريوي، اسهالهاي شديد و مـزمـن،‌ تبهـاي طولانـي، کاهـش وزن،‌ اختلالات شخصيتــي،‌ بيماري هـاي مغـزي و پوستـي خـود را نشـان مي دهند که در نهايت منجر به مرگ فرد مبتلا خواهد شد. علائم آلودگي با HIV بسيار پيچيده است و داراي مراحل چندي است كه الزاماً همه آنها در افراد آلوده مشاهده نمي شود.

با انجام آزمايش خون مي‌توان وجود ويروس در بدن را بعد از طي دوره نهفتگي شناسايي كرد، يعني بلافاصله بعد از ورود ويروس به بدن آزمايش مثبت نشده و معمولاً بعد از 2 هفته تا 3 ماه بعد آزمايش مثبت خواهد شد.

متاسفانه مطالعات نشان مي‌دهد كه بسياري از افراد گمان مي‌كنند كه براي ايدز درماني وجود دارد كه منجر مي‌شود كه آنها احساس امنيت داشته و ريسك بيشتري بكنندکه البته آنها در اشتباهند. هنوز هيچ درمان قطعي براي ايدز بوجود نيامده است. تنها درمانهاي دارويي ضد ويروس وجود دارد كه پيشرفت HIV به سمت AIDS را آهسته‌ تر مي كند و در اين حالت فرد چند سال مي‌تواند زندگي سالمي داشته باشد.

- در برخي موارد، درمان ضد ويروس پس از چند سال تأثير خود را از دست مي‌دهند و در برخي موارد ديگر فرد از AIDS بهبود مي‌يابد ولي با HIV براي دهه‌ها زندگي مي‌كند ولي اين افراد مجبورند كه براي تمام عمر روزانه داروهاي قوي مصرف كنند كه گهگاه با عوارض جانبي ناخوشايند همراه است.

- هنوز هيچ راهي براي درمان قطعي HIV وجود ندارد و تا اين لحظه تنها راه ايمن باقي ماندن، آلوده نشدن است.

رفتارهاي کليدي جهت پيشگيري از گسترش اچ آي وي و ايدز بر طبق الفباي پيشگيري به شرح زير مي باشند:

ايدز يک بيماري است، گناه نيست. راه هاي پيشگيري و سرايت آن را ياد گرفته و بدانيم که چگونه خود را از آلوده شدن به ويروس آن محافظت کنيم و در صورتي که با افراد آلوده به ويروس اچ. آي. وي. مواجه شديم، با آنان مانند يک "بيمار" و نه مانند "گناهکار" رفتار کنيم و بدانيم برخورد صحيح با آنان چگونه بايد باشد.

به نقل از پايگاه اطلاع رساني: همشهري، ايسنا، ايران اچ آي وي و صدا و سيما 9/9/87