شعار امسال "روز جهاني جمعيت"،
«مشاركت مردان در تامين سلامت مادران»
به مناسبت فرا رسيدن "روز جهاني جمعيت" كه هر سال از 20 تا 26 تيرماه، هفتهاي به اين مناسبت نامگذاري شده و برنامههايي نيز اجرا ميشود، شعار امسال آن "مشاركت مردان در تامين سلامت مادران" اعلام شده است.
مديريت سلامت خانواده به عهده زوجين ميباشد و مديريت تكمحوري توسط زن بدون آگاه نمودن مردان، سلامت خانواده را به خطر خواهد انداخت. به عبارتي در بسياري از موارد براي رسيدن به هدف مطلوب نياز به مشاركت مردان ميباشد و با توجه به اين كه اكثر مردان جامعه نقشهاي مختلف و مهمي از جمله پدر، همسر، كارفرما، رهبران مذهبي، رهبران اجتماعي و سياسي را برعهده دارند، بنابراين آگاه كردن آنها ميتواند در تامين سلامت خانواده موثر باشد.
اجراي برنامه تنظيم خانواده و توجه به اهداف آن، از جمله مواردي است كه در سلامت خانواده موثر است. اجراي برنامه تنظيم خانواده ميتواند در افزايش سلامت خانواده و نهايتاً سلامت زن تاثير بسزايي داشته باشد. همچينن در امر توليد مثل و باروري، مشاركت و تشريك مساعي كامل مردان و زنان از جمله مسئوليت مشترك براي پرورش و مراقبت از فرزندان و امور مربوط به خانواده امري الزامي است.
از طرفي بايد به اين نكته اذعان داشت كه تاكنون اكثر فعاليتهايي كه در جهت ارتقاء سلامت صورت گرفته است، بر روي زنان و در سنين باروري 15 تا 49 سالگي متمركز شده است و بهنظر ميرسد كه بر روي مردان همسردار با توجه به بافت فرهنگي بسياري از نقاط كشور كه بيشترين نقش را در تعيين تعداد و جنس فرزندان و يا استفاده از وسايل جلوگيري از بارداري و انتخاب نوع آن دارند، آموزش كمتري صورت گرفته است.
با نگاهي گذرا به وسايل مصرفي تنظيم خانواده نيز اين امر به خوبي مشخص ميشود كه مردان كمتر از روشهايي كه مستقيماً مربوط به آنها ميشود، استفاده ميكنند؛ مانند استفاده از روشهاي جراحي پيشگيري از بارداري كه از روشهاي دائمي پيشگيري از بارداري محسوب ميشوند. اين در حالي كه استفاده از روش وازكتومي يعني بستن لوله در مردان بسيار آسانتر و به صورت سرپايي انجام شده و داراي عوارض بسيار كمي ميباشد و در مقابل توبكتومي يعني بستن لوله در زنان نياز به جراحي گستردهتر و احتمال خطر بيشتري را براي زنان دارد و اگر مردان از موارد فوق با خبر باشند، قطعاً براي تامين سلامت خانواده تصميم ديگري خواهند گرفت.
سئوال ديگري مطرح ميگردد و آن اينكه، آيا مردان از حاملگيهاي در معرض خطر اطلاع دارند؟
زنان زير 18 سال از نظر فيزيكي آمادگي لازم جهت باردار شدن و پرورش جنين را ندارند و كودكاني كه از اين مادران متولد ميشوند عموماً نارس و كموزن ميباشند.حاملگي بعد از 35 سالگي نيز مادر و نوزاد را با خطراتي مواجه ميسازد، به طوري كه در اين گروه زنان، احتمال افزايش بيماريهاي مزمن مثل بيماريهاي ديابت، فشار خون و كودكان آنها با بيماريهاي كروموزومي مثل منگوليسم روبهرو ميشوند.
نكته ديگر آن كه، حاملگي با فاصله كمتر از 3 سال و بارداري پنجم و بيشتر، مادران را در معرض خطرات بسياري قرار ميدهد. مسلماً اگر مردان از خطرات اينگونه حاملگيها اطلاع داشته باشند، برنامهريزي آنها براي بچهدار شدن متفاوت خواهد بود. آگاهي مردان از عوارض حاملگي ناخواسته نيز نگرش آنها را نسبت به برنامه تنظيم خانواده تغيير خواهد داد.
زناني كه دچار حاملگي ناخواسته ميشوند، معمولاً دچار اضطراب، افسردگي و پرخاشگري ميگردند، كه مسائل فوق اثرات مخربي روي زندگي مشترك و اساس خانواده آنها خواهد گذاشت. زنان با بارداري ناخواسته بيشتر در معرض خطر بروز سقط، زايمان زودرس و به دنيا آوردن نوازد با وزن كم ميشوند. اين گروه زنان نسبت به پيگيري سلامت خود و جنينشان كوتاهي نموده و همين امر باعث ميشود خطرات زيادي از جمله فشار خون حاملگي، ديابت و ... كه تهديدي جدي براي سلامت مادر و كودك به حساب ميآيد، به موقع كشف نگردند و خطرات زيادي را براي مادر به همراه داشته باشند.
يكي از كارهايي كه در اين گونه موارد از طرف زناني كه ناخواسته حامله شدهاند، صورت ميگيرد؛ انجام سقطهاي غير قانوني و غير بهداشتي است كه معمولاً در مكانهاي فاقد امكانات ضروري و توسط افراد غيرمتخصص انجام ميگيرد و منجر به بروز عفونتهاي كشنده، خونريزيهاي شديد، سوراخ شدن رحم و در نهايت مرگ مادر ميشود.
با توجه به موارد ذكر شده، آموزش مردان و آگاهي آنها از موارد فوق باعث افزايش مشاركت آنها و در نتيجه افزايش سلامت خانواده از جمله مادران خواهد شد. لذا شعار امسال روز جهاني جمعيت را "مشاركت مردان در تامين سلامت مادران" اعلام كردهاند.
