رعایت بهداشت فراتر از درمان است.

سه شنبه, 04 مهر 1396

فعالیتهای واحد بهداشت مدارس


تعريف بهداشت مدارس


كودكان و نوجوانان بخش بزرگي از جمعيت پويا و آينده ساز كشورها را تشكيل مي دهند. دانش آموزان قشر عظيم آسيب پذير جامعه هستند كه مراقبت بهداشتي آنان اگـــر چه از نظر تعيين و درجه بندي اين نيازها در جوامــع مختلف يكسان نيست . اما اساسا براي همه دانـــــش آموزان مدارس صرفنظر از اختلافات نژاد آب و هوا و منطقه جغرافيايي مسائل همسان و نقطه نظرهاي مشتركي و جود دارد به طوری كه در اكثر كشـــــورهاي جهان مراقبت هاي بهداشتي دانش آموزان و آموزش آنها از اهم مسائل ويژه بهداشتي و مورد توجه اولياء امور بوده است.

ضرورت وجودي و فلسفه تشكيلات بهداشت مدارس ناشي از اين واقعيت است كه دانش آموزان كه اكثريت عظيمي از جمعيت را تشكيل مي دهنـد بـه دليـل كامـل نشـدن مهارتهـا و شرايـط سنـي آسيـب پذيـر در معرض ابتلا به بيماريهاي عفوني خطرناك حوادث سوانح و خشونت مي باشند و بنابـراين نياز به توجه و تامين بهداشت سلامت دارند كه اين امر در ارتقاء سطح بهداشت جامعه و مملكت عزيزمان نقش اساسي خواهد داشت.

با توجه به اينكه قريب بر 51 % از جمعيت ايران زير 19سال هستند تعداد زيادي از جمعيت در دوره هاي دبستان تا دبيرستان قرار مي گيرند و از آنجا كه دوران تحصيل همزمان با دوران سريــع و حساس رشد و تكامل جسمي و رواني مي باشد. لذا هر نوع انحراف از حالت طبيعي و سلامت در اين دوران بايد در اولين فرصت كشف و درمان گردد.

در اين ميان نقش اصلي را والدين بر عهده دارند و همگام با آنان مسئولين خدمات بهداشتي و درماني بخصوص متوليان بهداشت مدارس در اين وظيفه مهم سهيم مي باشند و به عهده ايشان است تا بتوانند با تشخيص سريع نقايص جسمي و رواني دانش آموزان را شناسائي و درمان نمايند و سعي نمايند تا آنچه كه استعداد و قابليت هاي دانش آموز رابه زحمت انداخته پيش بيني و بررسي شود و حالات مرضي كه منجـر به ناتواني يا بي استعدادي او شده شناسائي تا به هدفي كه رسيدن به تامين بهترين فرم تطابق مدرسه با امكانات موجود وتوان هر دانش آموز است برسيم انشاءا…

پس سرمايه گذاري جوامع در امر سلامت و آموزش دانش آموزان امري زير بنائي تلقي مي گردد.

 

برنامه هاي بهداشت مدارس :

عبارتست از يك سلسله فعاليتها و اقداماتي كه هدف آن تشخيص تامين و حفظ ارتقاء سطح سلامت دانش آموزان اولياء آنان و كادر شاغل در مدرسه مي باشد و شامل:

1- آموزش بهداشـت:

آمـوزش بهداشـت در كليـه مقاطـع تحصيلـي جهـت دانش آمـوزان، والدين كادر آموزشي و خدمتگزاران مدارس انجام مي گيرد كه براي هر يك از گروهها موضوعات خاص در نظر گرفته مي شود.

- هدف از آموزش بهداشت بالا بردن سطح دانش بهداشتي و در نهايت ايجاد تغيير مطلوب در رفتاردانش آموزان و انتقال آن به خانواده ها مي باشد. دانش آموزان با توجه به اينكه در سن فراگيري هستند و در مكان و زمان معيني تجمع دارند قادرند مطالب بهداشتي را به خوبي بياموزند و به كار گيرند و به اجتماع و خانواده انتقال دهند.

دانش آموزان قابل دسترسي ترين جمعيت بوده وا نجام كليه برنامه هاي بهداشتي براي آنان آسان و با هزينه كمتر قابل اجرا است.

اين فرصت ويژه باعث مي شود تا بتوانيم شيو ه هاي زندگي سالم را به نسلي كه آينده را رقم مي زند و نيز تاثيري شگرف در اجتماع كنوني خود دارد آموزش دهيم.

- شركت در جلسات انجمن اولياء و مربيان و آموزش به والدين دانش آموزان براساس موضوعات مهم روز يا موضوع درخواستي مدرسه.

- آموزش به كاركنان و معلمين مدرسه به منظور بالا بردن سطح آگاهي بهداشتي و موضوعات جديد روز.

- آموزش به خدمتگزاران مدرسه به منظور بالا بردن سطح آگاهي بهداشتي آنان و كنترل كارت تندرستي.

 

2- بررسي بهداشت محيط مدرسه شامل :

محل احداث مدرسه
وضعيت ساختمان مدرسه و ايمني و حفاظت محيط مدرسه
تامين آب آشاميدني سالم
بهبود سرويس هاي بهداشتي
نحوه صحيح دفع زباله و فاضلاب
بهداشت مواد غذائي و نظارت بر بوفه مدارس
مبارزه با حشرات و حيوانات موذي

3- ارائه خدمات بهداشتي به دانش آموزان شامل :

كليه دانش آموزان بايد درطول سال تحصيلي يكبار از نظر سلامتي سنجيده شوند اين سنجش شامل :

الف- اندازه گيري قد و وزن:

بهترين روش براي پي بردن به وضعيت رشد دانش آموزان اندازه گيـري قد و وزن آنهاست . قد و وزن دانش آموزان در طول سال تحصيلي يكبار انــدازه گيري مي شود و روند رشد در نمودارهاي مربوط براي دختران و پسران جداگانه رسم مي گردد. دانش آموزانـــي كه طبق اين معيـار دچـار اختلال هستند شناسائي و بايد مشكل آنان پي گيري شود.

ب- معاينه ستون فقرات:

در اين معاينه ستون فقرات از نظر اختلالاتي مانند قوز ، انحراف ستون مهره ها و گود پشتي مورد بررسي قرار مي گيرند.

ج- ارزيابي و سنجش بينائي:
اختلالات بينائي درسلامت دانش آموزان و پيشرفت تحصيلي آنها اثر منفي دارد. بنابراين د انش آموزان هر سال بايد مورد معاينه بينائي قرار گيرند.

د- ارزيابي و سنجش شنوائي:

تعدادي از كودكاني كه در مدرسه به عنوان شاگـرد تنبـل وكم استعـــداد معرفي مي شوند ممكن است

كساني باشند كه به علت كاهش شنــوائي قـادر به استفاده از كلاس نيستند بنابراين معــاينه شنـوائي

دانش آموزان از اهميت خاصي برخوردار مي باشد.

ه- ارزيابي تغذيه و اختلالات تغذيه اي:

با توجه به نقش و اهميت تغذيه در سلامت جسمي و فكري دانش آموزان لازم است وضعيت تغذيه آنان مورد ارزيابي و بررسي قرار گيرد . در همين راستا اقدامات ذيل انجام مي گيرند:

آموزش مسائل تغذيه به دانش آموزان والديـن

و كاركنان

نظارت بر وضعيت تغذيه دانش آموزان و بوفـه

مدارس و بررسي ارزش غذائي مجـاز يا غير مجــاز بودن و مسائل مربوط به فساد مواد غذائي

بررسي مشكلات و اختلالات تغذيه اي شايــع در

سنين مدرسه از قبيل كم خوني فقر آهن ، گواترو ...

 و- معاينه دهان و دندان:

با توجه به اينكه درسنين 7 تا 12 سالگي دندانهـاي شيري كودكان به تدريــــج مي افتند و جاي آنـها

دندانهاي دائمي در مي آيند و اگر دندانهاي دائمي صدمه ببينندو از بين بروند ديگر جايگزين نخواهند

شد. بنـابراين لازم است كه هر دانش آموز حداقـل سالي يكبار از نظر سلامت دهان و دندان معاينـــه

شود.

ز- معاينات پوست و مو و ناخن:

در اين معاينات به وجود ضايعات پوستـي از قبيل جوش – كهيـر تــاول – خشكي پوست

پوست ريزي و …توجه مي گردد و همچنيـن بيماريهايي از قبيل بيماريهاي قارچي مو ناخن

كچلي و شپش مورد توجه قرار مي گيرند.

ح- ارزيابي اختلالات رواني و رفتاري:

رفتـــارهايي مانند ناخـن جويدن – لكنت زبــان – بي اختياري ادرار و گوشه گيـري و پرخاشگري نشانه هايي از وجود اختلالات مهم رواني ور فتاري در دانش آموزان مي باشند كه در معاينات مورد توجه قرار مي گيرند .

ط- تشخيص و پيشگيري از بيماريهاي واگير:

از بيماريهاي مهم واگيــــر در سنين مدرسه مي توان گلودرد چركي انگلــهاي دستگاه گوارش – بيماريهاي اسهالي – هپاتيت – كچلي سرماخوردگي آنفولانـــزا

ژيارديا – سرخجه – گال – شپش و آبله مرغان را نام برد.

ازبيماريهاي مهم غير واگيـــر مي توان به بيماريـهاي قلبي – ديابت - آسم – صرع و… اشاره كرد.
درزمينه بيماريهاي فوق اقداماتي از قبيل آموزش راههاي پيشگيري – شناسائي – درمان و در موراد لزوم ارجاع به مراكز تخصصي انجام مي گيرد.

 

4- سنجش کودکان بدو ورود به مدرسه:

سنجش كودكان ورودي ابتدايي، طبق شناسنامه سلامت در پايگاه هاي سنجش مستقر در شهر انجام مي گيرد و كليه دانش آموزان توسط مراقب سلامت و پزشك آموزش ديده معاينه مي شوند و اين فعاليت در روستا ها، توسط خانه بهداشت و بهورز صورت مي گيرد.

 

5-تشكيل پرونده بهداشتي جهت مدارس:

تشكيل پرونده بهداشتي جهت كليه مدارس و ثبت نتايج معاينات حاصل از سنجش دانش آموزان و

كليه گزارشها مربوط به بيمار يهاي واگير ،حوادث واكسيناسيون و نواقص بهداشت محيط و اقدامات

انجام شده در تمام زمينه ها در فرم هاي مخصوص موجود در پرونده.

پرونده جديد سلامت مدارس

6- واکسيناسيون:

تـكـمـيـل واكـسـيـنـاسـيـون دانـش آمـوزان ورودي مــدرسه و هـمـچـنـيـن انجام واكسيناسيون توأم دانش آموزان 16- 14 ساله و پيگيري دانش آموزاني كه نقص واكسيناسيون دارند طبق برنامه واكسيناسيون كشوري.

 

7- بازآموزی پرسنل:

آموزش و بازآموزي بهورزان – كاردانها – كارشناسان و پزشكان مراكز شهري و روستائي در ارتباط با مسائل بهداشت مدارس .

 

8- نظارت:

نظارت بر خانه هاي بهداشت و مراكز بهداشتي درماني و بررسي مسائل بهداشت مدارس روستائي .

بازديد از شبانه روزيها همراه با كارشناسان بهداشت محيط جهت مسائل بهداشتي - بررسي وضعيت خوابگاه – سلف سرويس – سرويسهاي بهداشتي – آموزش دانش آموزان و مشاركت در رفع مشكلات .

نظارت بر طرحهاي در حال اجرا در مدارس مانند:

طرح شيــر در مدارس

طرح پديكلوز ( شپش)

طرح بهداشت نوجوانان( بلوغ)

سنجش سلامت و آمادگي تحصيلي کودكان بدو ورود به دبستان

طرح بهسازی بوفه هاي مدارس و طرح آهن ياری:

مجري واحد تغذيه بوده و بهداشت مدارس به عنوان همكار شركت داشته است و آمار و ارقام آن توسط واحد تغذيه ارائه گرديده است.

 

9- برگزاري سمينار جهت كادر بهداشتي و مربيان بهداشت مدارس .

10- همكاري با واحد مبارزه با بيماريها در كنترل بيماريهاي واگير در مدارس.

11- شركت در جلسه شوراي بهداشتي:

نواحي آموزش و پرورش و بررسي مشكلات بهداشت نواحي و مشاركت در رفع موانع موجود.

12- همكاري با مربيان بهداشت مدارس:

در زمينه آموزش به دانش آموزان – آزمايشات مربوطه و پيگيري مشكلات دانش آموزان .

13- شركت در كارگاههاي آموزشي:

بهداشت مدارس، همكاري در برنامه ريزي و برگزاري كارگاه آموزشي مشابه براي رده هاي مختلف كاركنان بهداشتي.

14- برگزاري نمايشگاه:

برگزاری نمايشگاه در سطح شهر تهيه و نصب پلاكارد تهيه و توزيع پوستر با همكاري آموزش بهداشت و توزيع به آموزش و پرورش و ساير ادارات در مناسبتهاي مختلف بهداشتي جهت آموزش و معرفي اهداف بهداشت مدارس به بازديد كنندگان.

15- استقرار نظام مدارس مروج سلامت در شهر و روستا:

(در اين طرح مدارس بر اساس فرم هاي مميزي داخلي، خارجي، امتياز بندي خواهند شد.)

دستورالعمل نحوه دريافت حواله فريم عينک رايگان

16- آمارها:

جمع بندی آمارها و بررسي آنها از نظر درصد اختلالات - حوادث - آموزشها و ساير موارد و گزارش به استان.

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد