رعایت بهداشت فراتر از درمان است.

سه شنبه, 04 مهر 1396

مطالب آموزشی تغذیه

مركز مشاوره تغذيه:

   مركز مشاوره تغذيه با هدف ارائه خدمات مشاوره اي تخصصي تغذيه و رژيم درماني به گروههاي آسيب پذير در مجتمع نادركاظمي داير مي باشد در اين مركز خدمات مشاوره اي توسط كارشناس تغذيه  ارائه مي گردد اهم خدمات مركز مشاوره به گروههاي زير ارائه مي گردد.

1.          كودكان دچار اختلال رشد ارجاعي از سطح مراكز و خانه هاي بهداشت؛

2.          زنان باردار نيازمند مشاوره تخصصي تغذيه؛

3.          سالمندان ارجاعي از مراكز بهداشتي درماني؛

4.          بيماران نيازمند به رژيم درماني (ديابت، پر فشاري خون، بيماري هاي قلبي، عروقي و چاقي).

اين مركز همه روزه از ساعت 8:00 الي 14:00 آماده ارائه خدمات مي باشد.

نحوه استفاده از خدمات مركز مشاوره:

   كليه كودكان، زنان باردار، سالمندان و بيماران مراجعه كننده به مراكز بهداشتي درماني پس از بررسي وضعيت تغذيه در صورت نياز با تكميل فرم ارجاع توسط مركز به مركز مشاوره تغذيه ارجاع و خدمات مشاوره اي تغذيه را دريافت مي دارند.

نظارت و پايش:

1-      بازديد از مراكز بهداشتي درماني و خانه هاي بهداشت و نظارت بر فعاليتهاي انجام گرفته؛

2-      جمع آوري و بررسي و تحليل آمار و عملكرد برنامه ها؛

3-      نظارت بر اجراي طرحهاي تغذيه در سطح مدارس؛

4-      بررسي عملكرد و ارزشيابي نيروها � انجام تشويق و ارسال پسخوراند؛

5-      ارائه گزارش به مسؤولين.


 تغذيه تكميلي:

   تا پايان شش ماهگي كودك به هيچ چيز غير از شير مادر، قطره مولتي ويتامين يا ويتامين A,D و نور آفتاب احتياج ندارد. در صورت شروع غذاي كمكي زودتر از 6ماهگي مشكلاتي نظير: اسهال، سوءتغذيه و كمبود رشد در نوزاد ديده مي شود و در صورت ديرتر شروع شدن تغذيه تكميلي كودك دچار كمبودهاي تغذيه اي و افت رشد مي شود. (در صورتي كه رشد كودك مطلوب نباشد يا كمبود شير مادر وجود داشته باشد تغذيه تكميلي را مي توان از 4 ماهگي شروع كرد).

اصول صحيح شروع تغذيه تكميلي:

-         مي بايست غذاها در شروع رقيق و غلظت آن كمي بيش از شير مادر باشد و به تدريج به غلظت آن افزود.

-         مواد غذايي مختلف مي بايست به تدريج به غذاي كودك اضافه شود.

-         مقدار غذايي كه كودك در روزها و حتي هفته هاي اول مي خورد، بسيار كم مي باشد بنابراين، مي بايست از يك قاشق مرباخوري يك وعده در روز شروع، سپس يك قاشق در 2 وعده، سپس يك قاشق در 3 وعده و سپس در هر وعده 2 قاشق، سپس در هر وعده 3 قاشق و به تدريج تعداد وعده ها و مقدار غذا افزايش يابد.

-         در كودكاني كه دچار كمبود وزن هستند، مي توان مقداري روغن مايع يا كره جهت مقوي كردن غذا به آن افزود.

-         جهت اطلاع بيشتر به جدول برنامه غذايي شيرخواران از پايان شش ماهگي تا يك سالگي توجه فرماييد.

شير خوار تا پايان شش ماهگي فقط بايد از شير مادر تغذيه شود

 

           برنامه غذايي شير خواران از پايان شش ماهگي تا يک سالگي

غذا

7 ماهگي

8 ماهگي

9 تا 12 ماهگي

شير مادر

غذای اصلي

شير مادر

تعداد و مدت دفعات

 بر حسب ميل شير خوار

شير مادر

تعداد و مدت دفعات

بر حسب ميل شير خوار

شير مادر

هر قدر که ميل دارد

غذاهای کمکي

غذاهای نيمه جامد

هفته اول:

1 تا 10 قاشق مربا خوری فرني

هفته دوم:

1 تا 10 قاشق مربا خوری شير يا حريره بادام

فرني يا حريره بادام حدود 15 - 10 قاشق مرباخوری در روز

فرني يا حريره بادام حدود 15 - 10 قاشق مرباخوری در روز

سبزيهای پخته و نرم شده

هفته سوم:

1 تا 10 قاشق مرباخوری پوره سبزيجات ( سيب زميني، هويج، نخود فرنگي، لوبيا سبز)

 

 

غذاهای پروتئيني

 

 

 

حبوبات

هفته چهارم:

سوپ يک قاشق غذا خوری از گوشت پخته و نرم شده کم چربي همراه با سبزيهای پخته و نرم شده مناسب

 

هفته پنجم:

- نصف قاشق چای خوری زرده تخم مرغ سفت شده، مخلوط با کمي آب شير مادر يا فرني

- دادن ماست نيز از اين ماه شروع مي شود، ماست را مي توان بعد از غذا يا داخل سوپ و يا آش ريخت

 

هفته ششم:

جوانه غلات داخل سوپ يا همراه پوره

جوانه حبوبات ( ماش) داخل سوپ يا همراه پوره

- يک زرده کامل تخم مرغ يک روز در ميان

- سوپ: مخلوطي از 60 - 30 گرم انواع گوشت ( قرمز، مرغ، ماهي) بصورت کاملا پخته همراه سبزيجات، غلات، حبوبات ( جوانه يا دانه)

- ماست

- کته نرم پخته شده با آب گوشت يا آب مرغ

آب ميوه

 

هفته هفتم:

1 تا 10 قاشق مربا خوری از آب يک نوع ميوه

حدود 15 تا 10 قاشق مربا خوری در روز

موادنشاسته ای

 

يک تکه نان از انواع نان ها، بيسکويت - ماکاروني

ميوه ها و سبزی ها

 

تکه های کوچک انواع ميوه مثل سيب، گلابي، طالبي، موز و سبزيها مثل هويج و سيب زميني پخته

توزين صحيح و به موقع کودکان بهترين راه کنترل رشد آنهاست.

 غني سازي:

   يكي از راههاي جبران كمبود ريز مغذيهايي نظير آهن، يد، فلوئور، ويتامين A و ويتامين D در جيره غذايي روزانه افزودن اين ريز مغذيها به مواد غذايي مي باشد. ماده غذايي كه به اين منظور استفاده مي شود بايد:

-            اولاً در دسترس همگان و سهل الوصول باشد.

-            ثانياً ارزان قيمت باشد به صورتي كه همه اقشار جامعه توانايي تهيه آنرا داشته باشند

-            ثالثاً، ماده غذايي طوري انتخاب گردد كه همه افراد جامعه در برنامه غذايي خود از آن استفاده كنند.

-            در كشور ما غني سازي ابتدا در مورد يد صورت گرفت بدين صورت كه به منظور جلوگيري از شيوع اختلالات ناشي از كمبود يد در جامعه يد را به نمك طعام اضافه كردند (اين برنامه در سراسر كشور انجام مي پذيرد)

 -            يكي ديگر از برنامه هاي غني سازي در كشور ما برنامه غني سازي آرد با آهن است كه به منظور جلوگيري از شيوع اختلالات ناشي از كم خوني فقر آهن، آن را به آرد اضافه مي كنند كه البته هيچ تاثيري در طعم مزه و رنگ نان ندارد (اين طرح ابتدا به صورت پايلوت در استان بوشهر شروع شد و در استان فارس نيز درحال حاضر در حال انجام است بصورتي كه آرد مصرفي در استان فارس با پودر پرميكس Permix (مخلوطي از اسيدفوليك و فروسولفات) غني مي شود.

 

هرم راهنماي مواد غذايي:

   اين هرم كه بر اساس نيازمنديهاي كشور ما طراحي شده است از 5 گروه اصلي و يك گروه متفرقه تشكيل مي شود به منظور رعايت يك برنامه غذايي صحيح و اصولي مي بايست سعي كنيم كه در برنامه غذايي روزانه از تمام گروههاي مواد غذايي به ميزان حداقل ذكر شده در هرم استفاده نماييم.

   براي تنظيم رژيم غذايي روزانه از اصطلاحي به نام سهم غذايي استفاده مي كنيم. يك سهم غذايي مقدار غذايي است كه ارزش غذايي آن با ساير مواد غذايي از همان گروه برابر باشد بعنوان مثال: يك سهم از گروه شير و لبنيات برابر با يك ليوان شير يا يك ليوان ماست يا به اندازه يك قوطي كبريت 45-30 گرم پنير مي باشد.

   گروه شير و لبنيات: كه مهمترين منبع تامين كلسيم، پروتئين و ويتامين B2 مي باشد مصرف آن سنين كودكي باعث بهبود رشد و محكم شدن استخوانها و دندانها و در سنين بالاتر در جلوگيري از پوكي استخوان مفيد است. يك سهم از اين گروه برابر با يك ليوان شير يا ماست، نصف ليوان بستني، 45-30 گرم پنير و يك ليوان كشك مي باشد ميزان مورد نياز روزانه بين 3-2 سهم مي باشد كه اين ميزان براي زنان باردار و شيرده تا 4 سهم قابل افزايش است.

   گروه گوشت و حبوبات: مواد غذايي اين گروه شامل پروتئين، آهن، ويتامين B12 روي، آهن و منيزيوم مي باشد كه در رشد و نمو و خونسازي نقش مهمي دارد. يك سهم از اين گروه برابر 60 گرم گوشت قرمز و يا سفيد يا يك عدد تخم مرغ يا نصف ليوان حبوبات پخته يا ربع ليوان مغزها (گردو, بادام و ...) مي باشد. ميزان مورد نياز روزانه 3-2 سهم مي باشد.

   گروه سبزيجات: مواد غذايي اين گروه شامل: فيبر، ويتامين آ  و ويتامين ث ، پتاسيم، منيزيم و فولات است و مصرف آن نقش مهمي در سلامتي و شادابي فرد دارد. يك سهم از اين گروه برابر با يك ليوان سبزي خام يا نصف ليوان سبزي پخته يا يك عدد گوجه فرنگي يا سيب زميني متوسط مي باشد. ميزان مورد نياز روزانه 5-3 سهم مي باشد.

 گروه ميوه جات: اين گروه سرشار از فيبر، ويتامين ث، ويتامين آ و پتاسيم است. يك سهم از اين گروه برابر با يك عدد ميوه متوسط مانند يكعدد سيب، هلو، موز يا نصف ليوان حبه انگور يا نصف ليوان آبميوه يا يك چهارم ليوان خشكبار (كشمش، توت، انجير خشك) مي باشد و ميزان توصيه شده براي اين گروه 4-2 سهم مي باشد.

گروه نان و غلات: مواد غذايي اين گروه بعلت داشتن مقادير زياد نشاسته بعنوان منبع تامين انرژي بكار مي روند همچنين شامل آهن، پروتئين و ... مي باشد. يك سهم از اين گروه برابر يا يك كف دست نان سنگك، تافتون و بربري يا 4 كف دست نان لواش مي باشد كه معادل با نصف ليوان برنج يا ماكاروني پخته است.

 

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد