رعایت بهداشت فراتر از درمان است.

سه شنبه, 04 مهر 1396

ستاد بیماری های غیر واگیر

فعالیت های مبارزه با بیماریهای غیرواگیر

 

 واحد پیشگیری و مبارزه با بيماريهای غير واگير

 

 بيماريهاي غيرواگير در حال حاضر بعنوان مشكل عمده بهداشتي مطرح است.پیشگیری و کنترل بیماری های غیر واگیر به عنوان یکی از مهمترین الویت های نظام سلامت در کشور مطرح است .این بیماریها هم اکنون در سراسر جهان 43 درصد بار بیماریها را تشکیل می دهند و انتظار می رود تا سال 2020 مسوول 60 درصدکل بار بیماری ها و 73 درصد تمامی موارد مرگ باشد.که البته باید توجه داشت در این ارقام و اطلاعات بار ناشی از سوانح و حوادث محاسبه نشده است. از مهمترين بيماريهاي اين گروه مي‌توان به آسيب‌هاي ناشي از سوانح و حوادث-بيماريهاي قلبي عروقي ـ ديابت- فشارخون بالا-سرطانها و بیماری های ژنتیک  اشاره کرد.

 

الف ـ بیماری دیابت

-         غربالگری افراد بالای 30 سال بر اساس گروهای سنی در شهر و روستا و شناسایی ا فراد در معرض خطر و بیماران جدید.

-         -مراقبت بیماران توسط مراقبین سلامت هر ماه در  شهر و روستا((كنترل وزن ، فشار خون ،محاسبهBMI ،آموزش و مشاوره و ...)

-         مراقبت بیماران توسط پزشک خانواده هر سه ماه در شهر و روستا .

-         -پيگيري بيماران در صورت عدم مراجعه توسط مراقب سلامت

-          آموزش بیماران دیابتی توسط مراقبین سلامت

-         آموزش عموم مردم و افراد در معرض خطردر مورد پیشگیری از بیماری دیابت

 

ب-بیماری قلبی عروقی و پر فشاری خون

-         غربالگری افراد بالای 30 سال بر اساس گروهای سنی در شهر و روستا و شناسایی ا فراد در معرض خطر و بیماران جدید.

-         -مراقبت بیماران توسط مراقبین سلامت هر ماه در  شهر و روستا((كنترل وزن ، فشار خون ،محاسبهBMI ،آموزش و مشاوره و ...)

-         مراقبت بیماران توسط پزشک خانواده هر سه ماه در شهر و روستا .

-         -پيگيري بيماران در صورت عدم مراجعه توسط مراقب سلامت

-          آموزش بیماران پر فشاری خون و قلبی عروقی توسط مراقبین سلامت

-         آموزش عموم مردم و افراد در معرض خطردر مورد پیشگیری از بیماری دیابت

 

ج ـ ثبت سوانح و حوادث :

-ثبت سوانح و حوادث بیمارستانی در نرم افزار مربوطه

- آموزش پیشگیری از سوانح و حوادث

 

د ـ ثبت و پیشگیری از سرطان

  -جمع آوری آمار موارد مثبت سرطان از کلیه مراکز پاتولوژی و غیر پاتولوژی و....

- ثبت موارد مثبت سرطانی در نرم افزار مربوطه و بررسی آن جهت شناسایی سرطانهای شایع در منطقه.

- برگزاری جلسات آموزشی پیشگیری از سرطان برای کلیه گروههای هدف  

ه- بیماریهای ژنتیک

6-   تالاسمی

-  هماهنگی بین بخشی با ادارات مختلف از جمله:  آموزش و پرورش، ثبت احوال و نیروی انتظامی، برای آموزش دانش­ آموزان، سردفترداران ازدواج و سربازان در مورد اهمیت انجام آزمایشات قبل از ازدواج.

 

-   مراقبت کلیه زوج های ناقل تالاسمی توسط مراقبین سلامت با هدف پیشگیری از بروز بتاتالاسمی ماژور

-   مراقبت زوجهای ناقل تالاسمی در زمان بارداری و ارجاع فرد جهت انجام آزمایش تشخیص پیش از تولد (PND) با هدف پیشگیری از بروز تالاسمی ماژور .(خدمات تشخیص قبل از تولد (PND) در آزمایشگاه تحقیقات بیمارستان شهید دستغیب انجام می شود.)

- مراقبت از زوجهای ناقل تالاسمی که یک فرزند تالاسمی ماژور دارند جهت انجام آزمایش تشخیص پیش از تولد (PND) با هدف پیشگیری از بروز تالاسمی ماژور )استراتژی دوم )

- شناسایی زوجهایی که قبل از سال 72 در استان فارس و قبل از 76 در سایر استان ها ازدواج کرده اند و در سنین باروری هستند و ارجاع ایشان جهت انجام آزمایش CBC  (استراتژی سوم)

- آموزش دانش آموزان سال نهم دختر و دوازدهم  پسر در زمینه تالاسمی ماژور

- اعلام مهاجرت زوجهای ناقل و مشکوک تالاسمی به سایر شهرستانها و مراکز بهداشت استان ها

- پیگیری جواب آزمایشات افراد مشکوک به تالاسمی تا حصول نتیجه نهایی و اعلام آن به زوجین

 

* مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج در مرکز ازدواجی

- بررسی آزمایشات قبل از ازدواج و شناسایی زوج های ناقل و مشکوک تالاسمی

- ارائه ی مشاوره ی ویژه، برای زوج های ناقل و مشکوک تالاسمی

 - ارجاع زوج های ناقل تالاسمی جهت انجام آزمایشات تشخیص قبل از تولد

-  ارجاع زوج های مشکوک تالاسمی جهت انجام آزمایشات تکمیلی

-  آهن درمانی و درمان کم خونی فقر آهن در صورت نیاز

- صدور مجوز جهت ازدواج

آدرس مرکز ازدواجی : شیراز پل حر خیابان ساحلی جنب فرمانداری مرکز بهداشت شهدای والفجر - شماره تماس :32931198

 

v- غربالگری نوزادان

-اجزاي تشكيل دهنده برنامه كشوري غربالگري نوزادان

-آموزش

-آزمون غربالگري

-پيگيري اوليه(فراخوان موارد مشكوك)

-تشخيص

-مراقبت

-ارزشيابي برنامه

 

روند اجرايي برنامه غربالگري نوزادان

-آموزش مادران باردار در دوران بارداري توسط پرسنل مراكز و پايگاههاي سلامت و خانه هاي بهداشت

- نمونه گيري در روزهاي 5-3 تولد نوزاد از پاشنه پا برروي كاغذ فيلتر در مراكز غربالگري

-ارسال كاغذ فيلتر حاوي لكه خوني از مراكز غربالگري به آزمايشگاه غربالگري نوزادان (پيراپزشكي)

-سنجش غلظت TSHو سایر آزمایشات توسط آزمايشگاه

-فراخوان فوري موارد مشكوك

-انجام غربالگري مجدد از پاشنه پا در موارد خاص

-انجام آزمايش هاي سرمي تاييد تشخيص

-شروع سريع درمان توسط فوکال پوینت برنامه يا اولین پزشك در دسترس

-مراقبت دراز مدت از نوزاد مبتلا براساس دستور العمل كشوري

-معرفي مواردي كه مهاجرت نموده اند يا تغيير آدرس داشته اند به شهرستانها و مراكز مربوطه

-انجام مشاوره هاي تخصصي مورد نياز مبتلايان

 

بيماريهاي قابل تشخيص با انجام غربالگري نوزادان

كم كاري مادر زادي تيروئيد –PKU- گالاكتوزمي-فاويسم

 

مراكز غربالگري نوزادان تحت پوشش مركز بهداشت شهداي والفجر

1-مركز جامع سلامت طالقاني

2-مركز جامع سلامت ابوالفضل(ع)

3-پايگاه سلامت امام رضا(ع)