رعایت بهداشت فراتر از درمان است.

سه شنبه, 04 مهر 1396

ستاد بیماری های واگیر

فعالیت های مبارزه با بیماریهای واگیر

واحد پيشگيری و مبارزه با بيماريهای واگير


تعريف واحد

واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريها از واحدهاي تابعه معاونت بهداشتي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي مي‌باشد كه در قالب اداره كل مبارزه با بيماريها انجام وظيفه مي‌نمايد. در سطح كوچكتر آن در استانها و شهرستانها عهده‌دار امور مربوط به بيماريها مي‌باشد. وظايف اصلي اين واحد شامل:

اهداف واحد

الف ـ جلوگيري از پيدايش بيماريها، طولاني‌تر نمودن عمر و بالا بردن سطح سلامتي و كارآيي جسمي و رواني افراد جامعه؛

ب ـ كاهش موارد بيماريهاي عفوني در جامعه و كنترل آنها در سطح قابل قبول؛

ج ـ افزايش سطح آگاهيهاي مردم نسبت به بيماريهاي عفوني و راههاي انتقال و كنترل آنها؛

د ـ افزايش ميزان ايمني نسبت به بيماريهاي عفوني واكسن‌دار در بين افراد جامعه.

طرح‌هاي اجرايي

1- اجراي عمليات وسيع واكسيناسيون سرخك و سرخجه (طرح MR) كه تعداد 84000 نفر در اين طرح واكسينه شدند و تعداد بيش از 2000 نفر در جهت اجراي برنامه شركت داشته‌اند؛

2- طرح واكسيناسيون دبيرستانهاي شيراز؛

3- طرح واكسيناسيون دانشجويان و كاركنان علوم پزشكي بر عليه بيماريهاي هپاتيت B و ديفتري و كزاز در پيشگيري از بروز بيماري هپاتيت B؛

4- طرح پيشگيري ديفتري، كزاز و مننژيت در پادگانهاي نظامي شيراز؛

5- طرح پشه بند آغشته به سم در مناطق روستايي شهرستان شيراز؛

6- طرح اقدامات بهداشتي توسط دانشجويان مديريت خدمات بهداشتي و درماني.

فعاليتهاي اجرايي

كميته مبارزه با بيماري ها

بخش مبارزه با هاري

قرنطينه فرودگاه

زنجيره سرما

انبار داروئي واحد پيشگيري و مبارزه با بيماري ها

ويزيت و معاينه بيماران

آزمايشگاه واحد مبارزه با بيماريهای واگير

امور مربوط به متوفيات

فعاليتهاي آموزشي

كميته مبارزه با بيماريها

برقراري سيستم مراقبت بيماريهاي واگير شامل گزارش‌دهي، تجزيه و تحليل اطلاعات و انجام اقدامات لازم در جهت پيشگيري و كنترل بيماريهاي واگير با استفاده از امكانات و پرسنل موجود در سيستم.

روش اجرا

اين كميته در شهر شيراز شامل سه بيمارياب، دو پيگير، دو كارشناس مبارزه با بيماريها، يك پزشك مبارزه با بيماريها و يك نفر مسئول كامپيوتر مي‌باشد و در بخشهاي تابعه تمام فعاليت‌ها توسط كارشناس يا كاردان مبارزه با بيماريها با همكاري پزشك مركز انجام مي‌شود و نهايتاً اطلاعات و آمار آن به اين كميته ارسال مي‌گردد.

فعاليتهاي اين كميته شامل بيماريابي و پيگيري بيماران عفوني به طور فعال (اكتيو) و غيرفعال (پاسيو) ، تجزيه و تحليل وضعيت بيماريها و در نهايت كنترل اين بيماريها در سطح شهرستان مي‌باشد.

بيماريهايي كه در اين كميته پيگيري مي‌شوند شامل 26 بيماري:

مالاريا تـب مالـت هپاتيــت A هپاتيــت B هپاتيـت C. آميبيـاز تيفوئيـد سالـك سـل
شيگلوزيـز توكسوپلاسمـوز سفيليـس سوزاك كالاآزار فلج شل سياه زخم هاري كزاز
مننژيت ايدز جذام وبا سياه سرفه ديفتري سرخك كيست هيداتيك
جهت بيماريابي، ليست بيماريهاي قابل پيگيري همراه با تيترهاي تشخيصي و تعريف بيماريها تحويل مراكز بهداشتي درماني بيمارستانها ـ آزمايشگاهها قرار گرفته كه در صورت مشاهده هر يك از بيماران فوق اطلاعات لازم جمع آوري و در اختيار بيماريابي مركز قرار مي‌گيرد اين اطلاعات در مركز مبارزه با بيماريهاي شهرستان مورد تجزيه و تحليل اوليه قرار گرفته و وارد رايانه مي‌گردد. و پس از ثبت در فرمهاي مربوطه جهت پيگيريهاي بعدي به پيگير بيماريها سپرده مي‌شود. پيگير پس از يافتن آدرس بيمار و مراجعه به منزل وي اقدام به تكميل فرمهاي مخصوص جهت هر بيمار مي‌نمايد و در صورت لزوم از بيمار و اطرافيان وي تقاضا مي‌شود جهت تكميل درمان و آزمايشات مورد لزوم و كشف موارد جديد در اطرافيان به مركز بهداشت مراجعه نمايد.

پس از مراجعه بيمار و توسط پزشك بيماريها ويزيت شده و پس از تكميل و تأئيد نهايي فرم مربوطه اطلاعات تكميلي مجدداً وارد رايانه مي‌گردد كه در اين مرحله اطلاعات قابل تجزيه و تحليل كامل مي‌باشد. در اين مرحله وضعيت بيماري در شهرستان و همچنين اطلاعات اپيدميولوژيكي و ساير اطلاعات آن قابل استخراج و بهره‌برداري مي‌باشد. و موارد شهرستاني خارج از شيراز هم توسط فاكس به شهرستان مربوطه جهت اطلاع و پيگيريهاي بعدي اعلام مي‌گردد. در پايان هر ماهه كليه اطلاعات در قالب C.D.C FAX جهت اطلاع مراكز و دست اندركاران بهداشتي تهيه و ارسال گشته و از اطلاعات حاصله اقدام به تهيه بولتن و كتابچه‌هاي مخصوصي مي‌گردد و نهايتاً مشابه آن نيز در مركز بهداشت استان ساليانه جمع آوري و علاوه بر تجزيه و تحليل بيماريها سيماي بيماريها را در استان مشخص مي‌نمايد. مهمترين وظيفه اين كميته مشخص نمودن وضعيت بيماريها و كنترل آن مي‌باشد.

 

قرنطينه فرودگاه

يكي ديگر از واحدهاي پيشگيري و مبارزه با بيماريها قرنطينه فرودگاه مي‌باشد كه مسئول ارائه خدمات بهداشتي در مبادي ورودي و خروجي فرودگاه شيراز مي‌باشد. براساس شرح وظايف قرنطينه، وظايف اين واحد متنوع بوده و اهم فعاليت‌هاي آن شامل موارد زير مي‌باشد:

الف ـ صدور كارت بين المللي واكسيناسيون مننژيت براي زائران مكه و كربلا؛

ب ـ نظارت و كنترل واكسيناسيون زائرين خروجي از مرز شيراز؛

ج ـ كنترل تعداد تخته جنازه ورودي به شهر شيراز از نظر بيماريهاي واگير؛

د ـ كنترل پرواز هواپيمائي ورودي از نظر بيماريهاي واگير؛

هـ ـ كنترل پرواز هواپيمائي خروجي از نظر بيماريهاي واگير؛

و ـ ارائه داروهاي مسكن به افراد مراجعه كننده؛

ز ـ تزريقات ضروري با نظر پزشك؛

ح ـ انجام پانسمان؛

ط ـ تعيين فشار خون؛

ي ـ واكسيناسيون نيروهاي انتظامي مستقر در فرودگاه عليه مننژيت و سرخك.

 

زنجيره سرما

يكي ديگر از بخشهاي واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريها بخش زنجيره سرما مي‌باشد كه وظيفه آن تحويل و توزيع انواع واكسنها و لوازم مربوط به ايمنسازي و كنترل نحوه نگهداري واكسنها از مركز بهداشت شهرستان تا زمان تلقيح در مركز بهداشتي و درماني و خانه‌هاي بهداشت و ديگر واحدهاي تابعه نظير بيمارستانهاي دولتي و خصوصي مي‌باشد.

در سال علاوه بر كنترل مرتب زنجيره سرما توسط نيروهاي اين بخش واكسنها و ملزومات براي مصرف در مراكز فوق الذكر توزيع و به مصرف رسيده است.

انبار داروئي واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريها

انبار داروئي اين واحد مسئول نگهداري و ارائه داروها و وسايل مورد نياز در ارتباط با تشخيص و درمان بيماريها مي‌باشد. اين قسمت جهت مداواي بيماران عفوني و واگير و بيماران پيگيري شده مواد و داروهاي مورد نياز را در اختيار بيماران قرار داده‌اند.

ويزيت و معاينه بيماران

در اين قسمت مراجعين بيمار ـ بيماران ارجاعي از خانه‌هاي بهداشت و بيماران پيگيري شده معاينه و بررسي مي‌گردند. در سال، بيش از 1400 مورد ارجاع بررسي، تأئيد و به بيمارستانها معرفي مي شوند. همچنين ماهيانه حدوداً 400 نفر بيمار مورد معاينه قرار گرفته و دستورات داروئي بر حسب مورد صادر و در خصوص بيماران پيگيري مي شود و اطرافيان آنها معرفي نامه جهت آزمايشگاه ارسال و بررسي مجدد آزمايشات نيز صورت مي گيرد.

آزمايشگاه واحد مبارزه با بيماريهای واگير

در اين واحد آزمايشات مربوط به بيماريهای واگيردار از قبيل مالاريا، التور، سل، سياه زخم، هپاتيت و ... انجام و مراجعين مورد مطالعه و پيگيری قرار مي گيرند.

امور مربوط به متوفيات

يكي ديگر از فعاليت‌هاي واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريها در خصوص رعايت مسائل بهداشتي دارالرحمه مي‌باشد كه شامل موارد زير است:

1- نظارت و كنترل وضعيت بهداشتي دارلرحمه طبق مقررات براي كنترل و جلوگيري از اشاعه بيماريهاي واگير؛

2- نظارت بر فعاليت و سلامت افرادي كه در محل فوق مشغول بكار مي‌باشند؛

3- سمپاشي و ضدعفوني محوطه غسالخانه و اطراف آن كه ماهيانه 2 مرتبه صورت مي گيرد؛

4- نظارت بر دفن بهداشتي اجسادي كه به علت ابتلاء به بيماريهاي واگير و عفوني فوت نموده‌اند مانند ايدز ـ هاري ـ مننژيت و غيره؛

5- نظارت بر نبش قبرهاي قانوني؛

6- نظارت و صدور مجوز براي حمل جنازه‌هايي كه قصد خروج از شيراز را دارند (از نظر بيماريهاي عفوني).

بازگشت به فهرست

فعاليتهاي آموزشي

فعاليتهاي آموزشي واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريها شامل بخشهاي زير مي‌باشد:

الف ـ آموزش همگاني

ب ـ آموزش دانشجويان پزشكي و پيراپزشكي

1- دانشجويان پزشكي
2- دانشجويان مديريت خدمات بهداشتي درماني
3- دانشجويان پرستاري
4- دانشجويان كارشناسي بهداشت عمومي
5- دانشجويان كارداني مبارزه با بيماريها و بهداشت خانواده

ج ـ آموزش دانش آموزان بهورزي

د ـ آموزش و بازآموزي پرسنل شاغل مبارزه با بيماريها

هـ ـ آموزش نيروهاي جديد الورود

و ـ ساير فعاليتهاي آموزشي