هفته مبارزه با سرطان

    همه ساله يک هفته با عنوان هفته مبارزه با سرطان (11 تا 17 مهر) در کشور به بيماران سرطاني اختصاص يافته است. با توجه به اهميت اين بيماري لازم است در خصوص پيشگيري از آن به افراد مختلف جامعه اطلاعات لازم داده شود.

   در اين بيماري معمولاً برخي از سلولهاي بدن بصورت نامنظم و بدون تدبير خاص شروع به تکثير کرده و ميزان مرگ آن سلولها کاهش قابل ملاحظه اي مي يابد. پزشکان براي جلوگيري از ابتلاي افراد به سرطان شيوه هاي مختلفي را پيشنهاد مي کنند که از آن جمله مي توان به مواردي از قبيل نکشيدن سيگار، پرهيز از رژيم غذايي کم چربي همراه با استفاده از مواد گياهي فراوان، معاينه مرتب توسط پزشک و دندانپزشک، توجه به هر برآمدگي و يا زخمي که تمايل به التيام ندارد و به هر نوع تغييري در اعمال طبيعي بدن حساس باشد، پرهيز از ايستادن در مقابل تابش مستقيم و شديد نور خورشيد، شناخت مواد سرطان زا و عدم استفاده از آنها در محيط کار و خانه و توجه به بهداشت و سلامت روان اشاره کرد.

   هر ساله بيش از ۱۰ ميليون نفر مبتلا به سرطان تشخيص داده مي شوند. تخمين زده مي شود که تا سال ۲۰۲۰   اين رقم به ۱۵ ميليون در سال برسد. سرطان علت مرگ ۶ ميليون نفر در سال بوده که ۱۲ درصد کل مرگ و مير در دنيا را شامل مي شود. در حال حاضر اطلاعات زيادي در مورد علل سرطان وجود دارد که مي تواند باعث پيشگيري از يک سوم از سرطانها بشود.

   سرطان  ريه، روده بزرگ و معده جزء ۵ سرطان شايع در مردان و زنان در دنيا مي باشند. سرطان ريه و معده شايعترين سرطان در مردان و سرطان سينه و سرويکس شايعترين سرطان در بين زنان هستند.

   با وجود پيشرفت هاي فزاينده در زمينه پيشگيري و درمان سرطان، ميزان کل ابتلا به انواع سرطانها در سراسر جهان در ۲ دهه آينده ۵۰ درصد افزايش خواهد يافت که اين افزايش بيشتر به سبب کمبود امکانات بهداشتي در کشورهاي درحال توسعه است. لزوم توجه به علائمي که فرد را مشکوک به سرطان مي کند در حال حاضر از اهميت خاصي برخوردار است:

۱ - سرطان پوست: هر گونه ناراحتي غيرعادي پوست بويژه در پوست هائي که مرتباً در معرض آفتاب قرار دارند. خونريزي، خارش، درد يا هر تغييري در ظاهر برآمدگي ها، خال ها يا زخم هاي پوست؛

۲ - سرطان ريه: سرفه دائم، وجود خون در خلط، درد سينه، ‌عفونت هاي مکرر؛

۳ - سرطان پستان: وجود توده در پستان، تغيير ظاهر يا بافت پستان، ‌ضخيم شدن بافت، ترشح مايعات روشن يا خوني از نوک پستان؛

۴ - سرطان پروستات: ادرار دردناک يا همراه با دشواري، وجود خون در ادرار، جريان ضعيف يا منقطع ادرار، ‌تکرر ادرار؛

۵ - سرطان راست روده و کولون: خونريزي از مقعد، تغييراجابت مزاج،‌ وجود خون در مدفوع،‌ درد شکمي، مشروط بر اينکه خونريزي از بواسير يا هموروئيد بوجود نيامده باشد؛

۶ - سرطان معده: سوء هاضمه، بي اشتهائي، درد شکمي، کاهش وزن،‌ استفراغ، وجود خون در مدفوع و استفراغ؛

۷ - سرطان رحم و تخمدان: علائم سرطان تخمدان شامل تورم شکم، دردشکم و کاهش وزن هستند. علائم سرطان رحم عادت هاي ماهيانه شديد در بانواني که هنوز قاعده مي شوند، ترشح واژن، خونريزي بين دوره هاي عادت هاي ماهيانه، خونريزي زنانه پس از يائسگي؛

۸ - سرطان گردن رحم: خونريزي از مهبل در بين دوره هاي عادت ماهيانه پس از آميزش يا پس از يائسگي ترشح خونابه؛

۹ - سرطان لنفوم غيرهوچکيني: غده هاي متورم در گردن، ‌زيربغل يا کشاله ران، بي اشتهائي، تب، تعريق شبانه؛

۱۰ - سرطان مثانه: دشواري در ادرار، وجود خون در ادرار، تکرر ادرار، ‌احساس درد يا سوزش به هنگام ادرار.

   اقدامات WHO   در جهت پيشگيري و کنترل سرطان بر موارد زير تمرکز دارد:

۱ - ترويج و تقويت وسيع برنامه هاي کنترل ملي سرطان؛

۲ - ايجاد و شبکه هاي بين المللي و مشارکت براي کنترل سرطان؛

۳ - ترويج سازمان يافته اقدامات تشخيصي براي تشخيص زودرس سرطان سينه و سرويکس؛

۴ - توسعه و گسترش اصول راهنما در مديريت بيماري و برنامه ها؛

۵ - دفاع از يک مشي مستدل براي درمانهاي مؤثر تومورهاي قابل علاج؛

۶ - حمايت از روش هاي ارزان قيمت براي پاسخ به نيازهاي جهاني براي تخفيف درد و اقدامات تسکيني.

    تغذيه مناسب در پيشگيري از سرطان

1. رژيمي متنوع داشته باشيد. به خاطر داشته باشيد که مواد مغذي مورد نياز شما تنها از يک يا دو منبع تأمين نشود. در رژيم روزانه خود از تمام گروههاي غذايي، ميوه ها، سبزيها، غلات، گوشت، محصولات لبني و ... استفاده کنيد؛
2. وزن خود را همواره در حد متعادل نگه داريد. چاقي عامل اصلي بوجود آورنده بسياري از بيماري ها از قبيل بيماري هاي قلبي، عروقي، فشار خون، ديابت و زمينه ساز بعضي از سرطان هاست؛
3. مصرف چربي زياد، غذاهاي حاوي چربي اشباع شده و کلسترول را محدود کنيد. رژيمي که چربي آن بالاست مي تواند خطر ابتلا به سرطانهاي پستان، پروستات، کولون و رکتوم را افزايش دهد؛
4. ميزان غذاهاي نشاسته اي و فيبري را در رژيم غذايي خود افزايش دهيد. به آساني مي توان مقدار نشاسته و فيبر رژيم را با خوردن ميوه ها، سبزي ها، سيب زميني، دانه ها، نان ها و غلات کامل افزايش داد. يک رژيم پرفيبر احتمال ابتلا به سرطان کولون و رکتوم را کاهش مي دهد؛
5. مصرف شيريني را محدود کنيد. الگوهاي غذايي حاوي شيريني و غذاهاي شيرين، اغلب پرچرب، با کالري و تهي از مواد مغذي و معدني مي باشند که چنين رژيمي زمينه ساز بروز بعضي از سرطان ها است؛
6. نمک رژيم غذايي خود را تا حد ممکن کاهش دهيد؛
7. مصرف نوشابه هاي الکلي را قطع کنيد. مصرف الکل مي تواند منجر به سرطان دهان، حلق، مري و کبد شود. ميزان ابتلا به سرطان در الکلي هايي که سيگار مي کشند چندين برابر است.

   در رژيم غذايي روزانه خود تا حد امکان از گوشت هاي کم چرب استفاده کنيد. قبل از اين که گوشت را بپزيد تمام چربي هاي قابل رويت آن را جدا کنيد و دور بريزيد و اگر چربي باقي ماند، قبل از خوردن آن را جدا کنيد. مصرف ماهي را افزايش دهيد. گوشت سفيد را به جاي گوشت قرمز استفاده کرده و قبل از پخت، پوست و چربي آن را جدا کنيد.

·   ميوه ها و سبزي ها را جايگزين تنقلات سرخ شده و پرچرب کنيد؛

·  به جاي مواد لبني پرچرب (شيرکامل، خامه، سرشير و ...) از محصولات لبني کم چرب استفاده کنيد. اين گروه از مواد غذايي منابع خوبي از پروتئين، ويتامين ها و  مواد معدني  به ويژه کلسيم هستند که براي حفظ سلامت فرد مفيد  مي باشند؛

·  مصرف غذاهاي حاوي ويتامين A، بتاکاروتن و ويتامين C احتمال ابتلا به سرطان ها را کاهش مي دهند. ميوه ها و سبزيهاي زيادي وجود دارند که داراي مواد فوق مي باشند. سعي کنيد در رژيم غذايي روزانه خود از سبزي هاي برگي شکل سبز تيره، زرد، نارنجي و ميوه ها بويژه مرکبات استفاده کنيد؛

·  سبزي هاي خانواده کلم اغلب کاهش دهنده احتمال ابتلا به انواع سرطان ها هستند. اين سبزي ها منابع خوبي از فيبر، ويتامين ها و مواد معدني ها مي باشند. از اين خانواده مي توان به کلم چيني، کلم بروکلي،‌کلم بروکسل،‌کلم پيچ، گل کلم و کلم قمري اشاره کرد؛

·  به جاي مواد غذايي که از آردهاي تصفيه شده و غلات فرآيند شده درست شده اند مانند نانهاي سفيد، از محصولات با آرد کامل و غلات کامل استفاده کنيد؛

·   از روش هائي براي پخت غذا استفاده کنيد که نيازي به افزودن روغن نداشته باشد. مانند تنوري کردن، بخار پز کردن و آب پز کردن؛

·  در روش هايي مانند کباب کردن و بريان کردن از تماس غذا با دود جلوگيري کنيد. تماس غذا با دود مي تواند منجر به توليد مواد سرطان زا در غذا شود؛

·   سعي کنيد غذا را قبل از کباب يا بريان کردن در فويل بپيچيد و آن را از منبع حرارتي دور نگهداريد تا مدت زمان پخت طولاني تر شود؛

·   سعي کنيد با توجه به برچسب غذاها و ميزان چربي، کالري و فيبر در آنها براي هر روز خود يک برنامه غذايي تنظيم کنيد.

   به نقل از پايگاه اطلاع رساني مهر و صدا و سيما 9/7/86

صفحه اصلي

سخني با شما

معرفي مرکز

واحدهای مرکز

خبرنامه

تقويم بهداشتي

سايتهای  پزشکي

دانستنيهای بهداشتي

نقشه سايت

تماس با ما