دوره آموزشی تخصصی بهداشت استخرهای شنا، شیمی آب و آشنایی با سیستم‌های تصفیه آب با هدف آشنایی کارشناسان بهداشت محیط با آخرین دستورالعمل‌ها و استانداردهای مرتبط با آب استخر، سونا و جکوزی در  سالن پیامبر اعظم (ص) این برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت شهدای والفجر،  دکتر " احسان قره چاهی" رئیس گروه سلامت محیط و کار این مرکز، با اشاره به اهمیت پایش مستمر پارامترهای فیزیکوشیمیایی و میکروبی آب اظهار داشت: کیفیت بهداشتی آب استخر را نمی‌توان صرفاً بر اساس شفافیت ظاهری آن قضاوت کرد؛ شفافیت آب لزوماً به معنای عاری بودن از آلودگی‌های میکروبی و شیمیایی نیست.

او در تشریح عوامل مؤثر بر سلامت آب افزود: گندزدایی آب تنها به افزودن کلر خلاصه نمی‌شود. قلیائیت آب مانند ضربه‌گیر از نوسانات اسیدیته جلوگیری می‌کند و اگر نامتعادل باشد، کلر کارایی خود را از دست می‌دهد. سختی کلسیمی نیز نقش حیاتی دارد؛ کمبود آن باعث خوردگی تجهیزات و زیادی آن موجب رسوب‌گذاری و کدورت آب می‌شود. هرچه دمای آب بالاتر برود، مصرف کلر افزایش یافته و شرایط برای رشد میکروب‌ها مساعدتر می‌شود. همچنین نبود تهویه مناسب در استخرهای سرپوشیده باعث تجمع بخارات تحریک‌کننده در هوای تنفسی شناگران می‌شود.

دکتر قره چاهی با تأکید بر حساسیت ویژه جکوزی و سونا تصریح کرد: دما و رطوبت بالا در این مراکز شرایط ایده‌آلی برای تکثیر میکروارگانیسم‌های فرصت‌طلبی مانند سودوموناس و لژیونلا فراهم می‌کند. در جکوزی‌ها، سنجش مکرر کلر آزاد، کنترل نسبت حجم آب به تعداد مراجعه‌کنندگان و تعویض به‌ موقع آب اهمیت مضاعفی دارد. در سونا نیز رعایت استانداردهای دما، تهویه و نظافت مستمر سطوح ضروری است.

مهندس «رحیم دوانی»، مدرس دوره، با بررسی تطبیقی استانداردهای کشورهای کانادا، آمریکا، انگلستان و ایران گفت: در تمامی این نظام‌های بهداشتی، سنجش مستمر پارامترهای شیمیایی و میکروبی آب یک اصل بنیادین است. کنترل کلر آزاد، پایش اسیدیته، اندازه‌گیری پتانسیل اکسیداسیون-احیاء یا ORP  و محاسبه شاخص خورندگی و رسوب‌گذاری، ضامن کارایی سیستم‌های تصفیه و جلوگیری از آسیب به تأسیسات است. وی با تأکید بر لزوم نمونه‌برداری دوره‌ای آب افزود: نمونه‌برداری منظم از آب استخرها، جکوزی‌ها و سوناها و انجام آزمایش‌های شیمیایی و میکروبی، اطلاعات دقیقی از وضعیت بهداشتی این مراکز در اختیار ما قرار می‌دهد. بر اساس نتایج این پایش‌ها، توصیه‌های لازم برای رفع نواقص بهداشتی به متصدیان و بهره‌برداران ارائه می‌شود تا اقدامات اصلاحی در اسرع وقت انجام گیرد.

او با تأکید بر اهمیت سنجش میکروبی آب عنوان کرد: پایش میکروبی شامل شناسایی کلیفرم‌ها، اشریشیاکلی و به ‌ویژه سودوموناس در جکوزی‌هاست. دمای آب جکوزی نیز نباید از ۴۰ درجه سانتی‌گراد تجاوز کند.

مهندس دوانی در خصوص بیماری‌های شایع مرتبط با این مراکز تصریح کرد: خارش پای شناگران که عفونتی قارچی است و از تماس با سطوح مرطوب منتقل می‌شود، و فولیکولیت ناشی از سودوموناس در جکوزی‌های با کلرزنی نامناسب، از شایع‌ترین مواردند. اما نگران‌کننده‌ترین عامل، باکتری لژیونلا است که در دمای ۲۵ تا ۴۵ درجه تکثیر می‌یابد. لژیونلا از طریق نوشیدن آب منتقل نمی‌شود، بلکه با استنشاق قطرات ریز آب مانند بخار دوش یا جکوزی وارد ریه شده و عفونت حاد تنفسی ایجاد می‌کند که در سالمندان و افراد دارای نقص ایمنی خطرناک است. کنترل دما، گندزدایی مستمر و نظافت دوره‌ای تأسیسات، کلید پیشگیری از این بیماری‌هاست.

در این دوره، کارشناسان از نزدیک با تجهیزات تصفیه آب شامل فیلترهای شنی، سیستم‌های گندزدایی و پمپ‌های آب آشنا شدند.

با پایان این دوره، بازرسی از استخرها، جکوزی‌ها و سوناهای زیر پوشش با رویکرد جدید و مبتنی بر استانداردهای آموزش داده شده با دقت بیشتری انجام خواهد شد. شهروندان می‌توانند در صورت مشاهده هرگونه تخلف بهداشتی، موارد را از طریق سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت گزارش دهند./م.اصل نژاد